"Tháng Năm - Những gương mặt" - phim tài liệu về những ngày tháng lịch sử của dân tộc

Một cảnh trong phim "Tháng Năm - Những gương mặt"

"Độc lập, tự do, thống nhất đất nước, nỗi khát khao cháy lòng đã bao năm tháng bỗng mai nay trở nên một điều có thật. Những niềm hân hoan, xúc động. Những nỗi ngạc nhiên. Những giây phút bàng hoàng này cho mãi tới mai sau sẽ còn lay động lòng những người dân Sài Gòn".

..."Thôi, vĩnh biệt những đêm dài lo âu thao thức trong ánh đèn mù. Thôi, từ nay giấc ngủ con cái chúng ta sẽ không còn bị khuấy động bởi tiếng bom đạn gầm rú" là những chi tiết được đạo diễn Đặng Nhật Minh nhấn mạnh trong phim "Tháng Năm - Những gương mặt", một trong những bộ phim tài liệu sớm nhất tại Việt Nam khắc họa chân thực cuộc sống người Sài Gòn những ngày đầu sau giải phóng.

Trong phim “Tháng Năm - Những gương mặt”, đạo diễn Đặng Nhật Minh nhấn mạnh sáng tháng 5/1975 là buổi sáng mùa xuân với “một biển cờ, biểu ngữ, biển nụ cười, biển tình thương...”. Ông đặt tên phim là: “Tháng Năm - Những gương mặt” là vì những cảnh quay đó được thực hiện vào lúc 1h mồng 1/5/1975.

Tại Sài Gòn, một PV người nước ngoài đã nói với đoàn làm phim của đạo diễn Đặng Nhật Minh: “Quả thật, chúng tôi đi hết ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, nhưng điều làm chúng tôi khâm phục nhất là những người lính của các anh”. Và chính những người thực hiện bộ phim này cũng nhận ra những chiến sĩ của chúng ta là niềm kiêu hãnh nhất trong buổi sáng tháng 5/1975.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh kể lại những ngày tháng 4 năm 1975, toàn dân tộc Việt Nam hồi hộp theo dõi tin tức từ mặt trận miền Nam. Các nghệ sĩ của Xưởng phim truyện Việt Nam năm ấy cũng nhận nhiệm vụ, tổ chức thành 4 đoàn làm phim tài liệu lên đường vào Nam.

Trưa 30/4/1975, xe của đạo diễn Đặng Nhật Minh mới ở Phan Thiết. Bật đài lên, ông nghe tin Tổng thống Dương Văn Minh ra lệnh cho binh sĩ hạ súng. Ông và đồng nghiệp lập tức lên xe thẳng tiến về Sài Gòn.

20h ngày 30/4, xe của đạo diễn Đặng Nhật Minh lăn bánh trên xa lộ Biên Hòa. Càng tiến gần về Sài Gòn, xe càng đi chậm vì tắc đường. Đêm 30/4, đạo diễn Đặng Nhật Minh và đoàn đã có mặt ở Dinh Độc Lập.

Cả đêm đó, ông không ngủ vì xúc động, cứ ngỡ như nằm mơ vì được có mặt tại nơi minh chứng cho chiến thanh oanh liệt của quân và dân ta. Cũng chính vì những xúc cảm mạnh mẽ ấy mà mỗi câu từ trong lời bình của phim đều thấm đẫm niềm tự hào, xúc động.

Nam đạo diễn nhớ lại thời điểm quay bộ phim, cả đoàn gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là về phương tiện kỹ thuật nhưng tất cả đều đồng lòng đoàn kết, quyết tâm thực hiện bộ phim tốt nhất có thể. Ai nấy đều cố gắng ghi lại tất cả những hình ảnh giữa thời khắc lịch sử của toàn dân tộc.

Sáng sáng, ông và ê-kíp lại tất bật quay những thước phim về Sài Gòn, tập trung vào các nội dung: Niềm hân hoan của người dân Sài Gòn vừa được giải phóng và tàn dư của một xã hội sống dưới ách thực dân kiểu mới.

Nam đạo diễn nhớ lại, đoàn nào cũng quay các cuộc tuần hành của sinh viên, thanh niên trên đường phố để nói lên niềm hân hoan và đoàn nào cũng săn lùng quay những người ăn mày để tố cáo chế độ thực dân.

Một trong những hình ảnh đẹp của phim là đoạn kết, với hình ảnh bầu trời, non nước Việt Nam, nụ cười trong trẻo và hồn nhiên của các em thiếu nhi, thắp lên một tương lai tươi sáng và đầy hy vọng cho dân tộc Việt Nam.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh chia sẻ ông ở Sài Gòn 3 tháng thì trở ra Hà Nội. Khi đi qua Huế, đạo diễn Đặng Nhật Minh đã nhận ra những đổi mới bước đầu trên quê hương mình.

Hai năm sau, tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ VI tổ chức vào năm 1977 tại TP Hồ Chí Minh, phim “Tháng Năm - Những gương mặt” được trao Giải Bông sen Bạc. Đó là giải thưởng đầu tiên của đạo diễn Đặng Nhật Minh trong lĩnh vực điện ảnh.

Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh sinh năm 1938 tại Huế. Cha của ông là Giáo sư - bác sĩ Đặng Văn Ngữ (1910-1967) - bác sĩ tài năng của nền y học Việt Nam, còn mẹ là bà Tôn Nữ Thị Cung - một người phụ nữ giỏi giang, xinh đẹp.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh từng là Tổng thư ký Hội Điện ảnh Việt Nam, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của điện ảnh Việt Nam. Những bộ phim của ông đều rất thành công và giành những giải thưởng cao của Việt Nam cũng như nhiều LHP quốc tế. Trong đó có phim “Bao giờ cho đến tháng Mười” đã được các hãng thông tấn thế giới bình chọn vào Top những phim hay nhất của châu Á.

Nam đạo diễn được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSND năm 1993 và giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2007. Ông cũng từng được Liên hoan phim quốc tế tại Hàn Quốc vinh danh với giải thưởng cho thành tựu trọn đời. Năm 2022, ông cũng được Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam trao Huân chương Hiệp sĩ Văn học Nghệ thuật.

	Phim trình chiếu tại Liên hoan phim tài liệu Việt Nam – Châu Âu lần thứ 12 phải có giấy phép phổ biến phim
	Đạo diễn phim “Ranh giới” và “cú đúp” hai giải vàng ấn tượng
	Phim tài liệu “Ngày con chào đời”: Sự sống nảy mầm từ những đau thương