Nên quy định nhà ở xã hội chỉ cho thuê, không được mua bán?

Ảnh minh họa

Tránh bị người thu nhập cao tranh mua

Ngày 19/6, thảo luận về Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Văn Hiển (Lâm Đồng), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp, thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho rằng chính sách về phát triển, quản lý NOXH để bán, cho thuê, cho thuê - mua là một nhóm chính sách quan trọng trong sửa đổi luật. Tuy nhiên, nhóm chính sách này được thể hiện trong dự thảo luật chưa thể hiện trúng, xử lý đúng vướng mắc trong thực tiễn. Hệ quả dẫn đến chủ đầu tư thường lựa chọn phân khúc dễ làm hơn là đầu tư NOXH để bán, thu hồi vốn nhanh hơn mà ít chủ đầu tư quan tâm đến quản lý, vận hành NOXH, cho thuê NOXH vì phân khúc này khó làm, thu hồi vốn chậm.

Từ đó, ông Hiển đề nghị cần tách bạch giữa chính sách phát triển NOXH với chính sách quản lý vận hành; tách bạch giữa đầu tư nhà giá rẻ để bán, để thuê - mua với đầu tư NOXH để cho thuê. Đặc biệt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp đề nghị nên sửa đổi lại khái niệm về NOXH trong dự thảo luật. Theo đó, NOXH chỉ áp dụng hình thức cho thuê, không phải quy định là hình thức mua, cho thuê - mua.

“Nếu quy định NOXH chỉ dành cho thuê như kinh nghiệm của các nước sẽ không xảy ra tình trạng người có thu nhập cao tranh mua, thuê NOXH với người có thu nhập thấp, không tạo ra sự bất bình đẳng xã hội", ông Hiển nêu. Theo ông Hiển, quy định tách riêng về nhà giá rẻ với NOXH sẽ hợp lý, vì nhà giá rẻ có thể mua và cho thuê và bản chất là nhà thương mại, còn NOXH thì chỉ nên để cho thuê.

Người thuê nhà có chịu rủi ro?

Bấm nút tranh luận về đề xuất phát triển NOXH theo hướng chỉ để cho thuê, đại biểu Quốc hội Ngô Trung Thành (Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk) cho biết, trong khi NOXH có rất nhiều ưu đãi nhưng không phát triển được nhiều thì nhà ở cho thuê do hộ gia đình, cá nhân đầu tư dù không có ưu đãi, hỗ trợ nào nhưng lại phát triển rất nhanh. Và thực tế hiện nay loại hình cho thuê do hộ gia đình đầu tư đảm bảo phần lớn nhu cầu của người lao động.

"Tuy nhiên, do chính sách, quy định của pháp luật hiện hành chưa quan tâm đến lĩnh vực loại hình nhà ở này nên dẫn đến các hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê đều là tự phát, không được quản lý, không có quy định về tiêu chuẩn, điều kiện riêng phù hợp. Từ đó dẫn đến người thuê nhà vừa phải chịu những rủi ro về bảo đảm an toàn vệ sinh môi trường, vừa phải chịu những chi phí đắt đỏ hơn bình thường như các chi phí về điện, nước", đại biểu nhìn nhận.

Do đó, đại biểu Ngô Trung Thành cho rằng, để tạo điều kiện để mọi người dân đều có chỗ ở như quy định của Hiến pháp, bên cạnh chính sách phát triển NOXH, nhà ở giá rẻ, nhà lưu trú cho công nhân thì trong sửa đổi Luật Nhà ở lần này cần quy định rõ ràng cụ thể chính sách phát triển nhà ở cho thuê do hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng để tương xứng với vai trò đóng góp của loại hình này trong bảo đảm chỗ ở cho người dân.

Đại biểu Ngô Trung Thành đề nghị trong luật cần có mục riêng quy định về chính sách phát triển hình thức nhà ở này. Trong đó, quy định rõ việc khuyến khích xây dựng điều kiện, tiêu chuẩn, chất lượng việc quản lý đối với nhà ở cho thuê; chính sách ưu đãi đối với hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng nhà ở để cho thuê chính sách hỗ trợ đối với người thuê nhà rất là về giá điện, nước để người lao động, người dân vừa bảo đảm được về chỗ ở, vừa góp phần giảm bớt các khó khăn, nâng cao đời sống cho người lao động và người dân.

Cùng quan điểm về vấn đề này, đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng cho rằng để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người lao động và đặc biệt là tại các đô thị lớn thì những chủ nhà trọ lại giữ vai trò rất là quan trọng hơn là các chủ đầu tư các dự án kinh doanh BĐS. Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất Chính phủ trình với Quốc hội để có gói hỗ trợ cho các chủ nhà trọ với lãi suất 0% để nâng cấp hệ thống nhà cho thuê, nhà trọ hiện nay. Như vậy mới vừa đảm bảo được an sinh xã hội, vừa huy động được toàn bộ nguồn lực xã hội cho công tác chăm lo chỗ ở cho người lao động.

Đại biểu Ngô Trung Thành chỉ rõ, hiện nay đang có một nghịch lý là trong khi NOXH có rất nhiều ưu đãi, nhưng không phát triển được nhiều thì nhà ở cho thuê do hộ gia đình, cá nhân đầu tư mặc dù không có bất kỳ sự ưu đãi, hỗ trợ nào nhưng lại phát triển rất nhanh đã và đang bảo đảm cung ứng chỗ ở cho phần lớn người lao động.

Tuy nhiên, do chính sách, quy định của pháp luật hiện hành chưa quan tâm đến lĩnh vực loại hình nhà ở này nên dẫn đến các hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê đều là tự phát, không được quản lý, không có quy định về tiêu chuẩn, điều kiện riêng phù hợp.

Rà soát quy định pháp luật

Đề cập đến việc xử lý vi phạm của Ban quản trị nhà chung cư, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho rằng, đây là nội dung được người dân, nhận được nhiều sự quan tâm của cử tri cả nước.

Tuy nhiên, theo ông Hà, quy định tại khoản 3, Điều 146 dự thảo luật: “Các quyết định của Ban quản trị nhà chung cư nếu vượt quá quyền hạn quy định tại điều này và quy chế hoạt động của Ban quản trị thì không có giá trị pháp lý; trường hợp vi phạm thì tùy theo mức độ vi phạm mà bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường cho bên bị thiệt hại” là chưa thống nhất so với quy định của Bộ luật Hình sự, còn bỏ sót hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.

Hơn nữa, theo Bộ luật Hình sự, chỉ pháp nhân thương mại mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ban quản trị nhà chung cư không phải là pháp nhân thương mại, nên không thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Từ đó, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp đề nghị sửa khoản 3, Điều 146 theo hướng bổ sung cụm từ “thành viên” vào trước cụm từ “Ban quản trị nhà chung cư”; bổ sung cụm từ “lợi dụng chức vụ, quyền hạn” vào trước cụm từ “vượt quá quyền hạn". Ngoài ra, ông Hà cũng đề nghị sửa lại 2 khoản 3, Điều 152 theo hướng, trong quá trình thực hiện cưỡng chế bàn giao kinh phí bảo trì, nếu phát hiện chủ đầu tư có hành vi vi phạm pháp luật hình sự thì UBND cấp tỉnh kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát có thẩm quyền xem xét, xử lý vụ việc.

	Danh sách những dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội sắp mở bán
	Trách nhiệm đóng góp kinh phí xây dựng nhà ở xã hội?
	Thông tin mới nhất về triển khai gói vay tín dụng 120.000 tỷ đồng