Nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở trong giai đoạn mới

Đội ngũ hòa giải viên xã Thượng Phúc tham dự tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở do UBND xã tổ chức. Ảnh: Bạch Dương

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thượng Phúc Lý Văn Dũng cho biết, hòa giải ở cơ sở không chỉ là công việc mang tính pháp lý mà còn là hoạt động giàu tính nhân văn, gắn liền với truyền thống “tình làng nghĩa xóm” của người Việt Nam. Đây là phương thức giúp giải quyết mâu thuẫn ngay từ nảy sinh, hạn chế khiếu kiện, giảm xung đột trong cộng đồng và giữ gìn tinh thần đoàn kết, một nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Trong bối cảnh các mối quan hệ xã hội ngày càng phức tạp, tranh chấp đất đai, dân sự, hôn nhân, hay mâu thuẫn hàng xóm có xu hướng gia tăng, yêu cầu nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở càng trở nên cấp thiết.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực hiện các chương trình, kế hoạch của UBND TP Hà Nội về công tác PBGDPL, hòa giải cơ sở, UBND xã Thượng Phúc đã ban hành Kế hoạch số 60/KH-UBND ngày 12/8/2025 về công tác PBGDPL, hòa giải ở cơ sở và chuẩn tiếp cận pháp luật; đồng thời triển khai Kế hoạch số 21/KH-UBND về Đề án “Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên giai đoạn 2025 – 2030”.

Để triển khai công tác hòa giải ở cơ sở đạt hiệu quả cao, UBND xã Thượng Phúc đã chú trọng việc nâng cao nghiệp vụ nhằm củng cố năng lực, kỹ năng và phương pháp hòa giải cho đội ngũ hòa giải viên, tuyên truyền viên và cán bộ cơ sở của 32 thôn trên địa bàn xã. Vừa qua, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2025, xã Thượng Phúc đã tổ chức nhiều chương trình tuyên truyền, PBGDPL cho người dân, trong đó có tuyên truyền pháp luật, tập huấn kỹ năng hòa giải ở cơ sở.

Các hòa giải viên của xã Thượng Phúc được luật sư Nguyễn Văn Hà, Phó Chủ nhiệm Đoàn luật sư TP Hà Nội truyền đạt những kỹ năng cốt lõi trong công tác hòa giải, phương pháp phân tích thông tin, cách thức trao đổi, thuyết phục, hay vận dụng quy định pháp luật trong xử lý tình huống cần được trình bày cụ thể, gắn với các trường hợp điển hình mà hòa giải viên thường gặp như mâu thuẫn đất đai, tranh chấp tài sản, bất đồng trong hôn nhân, hoặc xung đột trong quan hệ láng giềng. Người tham gia không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hiểu sâu hơn về bản chất của từng dạng tranh chấp, từ đó lựa chọn phương pháp hòa giải phù hợp.

Theo luật sư Nguyễn Văn Hà, để các hòa giải viên nắm chắc kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải thì việc trao đổi, thảo luận tại các chương trình tuyên truyền rất quan trọng, phản ánh đúng đặc thù của hoạt động hòa giải. Bởi mỗi vụ việc đều gắn với hoàn cảnh riêng, đòi hỏi sự tinh tế, kiên trì và am hiểu pháp luật. Nhiều hòa giải viên đã nêu những tình huống khó như tranh chấp ranh giới đất, mâu thuẫn sau ly hôn, phân chia di sản hay va chạm trong sinh hoạt cộng đồng. Những câu hỏi này được báo cáo viên phân tích, tháo gỡ, giúp đội ngũ hòa giải viên củng cố kỹ năng nhận diện nguyên nhân mâu thuẫn, đưa ra phương án ứng xử linh hoạt và hiệu quả. Đây là những kiến thức không thể học qua văn bản mà chỉ có thể tích lũy từ sự chia sẻ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn.

Điểm đáng chú ý là công tác hòa giải tại xã Thượng Phúc không chỉ nhằm giải quyết các mâu thuẫn đã phát sinh mà còn hướng đến mục tiêu phòng ngừa từ xa. Thông qua hoạt động tuyên truyền pháp luật, đội ngũ hòa giải viên trở thành những “cầu nối” đưa quy định pháp luật vào đời sống, giúp người dân hình thành thói quen ứng xử dựa trên pháp luật, hạn chế các hành vi bộc phát dẫn đến tranh chấp. Đây chính là giá trị cốt lõi của hòa giải ở cơ sở, giải quyết mâu thuẫn bằng sự thấu hiểu, đối thoại, và trên tinh thần tôn trọng pháp luật.

Công tác hòa giải ở cơ sở, khi được thực hiện hiệu quả, sẽ tiếp tục là “van giảm áp” cho hệ thống giải quyết tranh chấp của Nhà nước, giảm tải cho cơ quan hành chính và tư pháp. Quan trọng hơn, nó góp phần nuôi dưỡng văn hóa ứng xử hòa thuận, giữ gìn đạo lý truyền thống và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của xã Thượng Phúc trong giai đoạn mới.

	Cán bộ hòa giải hết lòng vì cộng đồng
	Những cựu chiến binh tâm huyết với công tác hòa giải
	Hòa giải viên hết lòng vì cộng đồng