Gỡ rối tranh chấp đất đai từ cơ sở bằng lý và tình

Người dân xã Yên Xuân dự hội nghị tuyên truyền pháp luật. Ảnh N.M

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Hoàn, Trưởng thôn, Tổ phó tổ hòa giải thôn Sổ Tơi, xã Yên Xuân, Hà Nội cho biết, phần lớn các vụ việc phát sinh trên địa bàn thôn đều liên quan đến tranh chấp đất đai. Những mâu thuẫn ấy không xuất phát từ sự cố tình chiếm đoạt mà chủ yếu do lịch sử sử dụng đất lâu dài, ranh giới ngày xưa chỉ được xác định bằng hàng rào tre, hàng rào mây, không có đo đạc chính xác như hiện nay.

Ông Hoàn nhớ lại một vụ tranh chấp điển hình giữa hai hộ gia đình liền kề. Khi một hộ tiến hành đào móng, xây tường bao đã không trao đổi trước với hàng xóm nên phần móng bị cho là lấn sang đất nhà hàng xóm. Từ chỗ nghi ngờ, hai bên lời qua tiếng lại, không ai chịu ai, mâu thuẫn ngày càng căng thẳng. Nắm bắt được thông tin, tổ hòa giải của thôn Sổ Tơi đã đến gặp gỡ hai bên, lắng nghe hai bên trình bày về nội dung của mình.

Sau đó, tổ hòa giải thôn đã mời hai gia đình lên nhà văn hóa để trao đổi công khai. Tại đây, mỗi bên đều được trình bày đầy đủ ý kiến. Sau đó, tổ hòa giải căn cứ vào bản đồ địa chính, sổ đỏ, đồng thời mời các hộ liền kề đến chứng kiến, xác định lại mốc giới. “Khi mọi thứ được làm rõ, cả hai gia đình đều vui vẻ chấp nhận, bởi họ thấy chúng tôi làm việc khách quan, minh bạch, không thiên vị ai”, ông Hoàn chia sẻ.

Theo ông Hoàn, điều quan trọng nhất trong hòa giải tranh chấp đất đai là giải thích rõ ràng, thuyết phục bằng lý lẫn tình. Khi người dân hiểu rằng việc xác định ranh giới là để bảo đảm quyền và lợi ích của các hộ gia đình, đồng thời giữ gìn tình làng nghĩa xóm lâu dài, họ sẵn sàng ngồi lại với nhau.

Không chỉ đất ở, các tranh chấp liên quan đến đất ruộng cũng là bài toán khó đối với công tác hòa giải tại địa phương.Ông Hoàn cho biết, nhiều thửa ruộng hiện nay vẫn phải căn cứ song song vào sổ đỏ được cấp từ trước và bản đồ đo đạc cũ, trong khi bản đồ đo đạc mới chưa được áp dụng đồng bộ.

Có trường hợp, một hộ gia đình để ruộng hoang trong thời gian dài, hộ bên cạnh trồng cây lâu năm dẫn đến mâu thuẫn về ranh giới. Khi hòa giải, tổ hòa giải không chỉ đối chiếu giấy tờ mà còn mời các hộ liền kề xung quanh đến chứng kiến, xin ý kiến cộng đồng để bảo đảm khách quan. Sau khi xác minh kỹ lưỡng, hai bên đã thống nhất lại ranh giới thửa ruộng, không phát sinh khiếu kiện. Chính sự cẩn trọng, công khai và minh bạch trong từng bước hòa giải đã giúp các bên yên tâm, tin tưởng, từ đó dễ đạt được đồng thuận của người dân.

Bên cạnh tranh chấp đất đai, tổ hòa giải thôn Sổ Tơi còn tham gia xử lý các mâu thuẫn gia đình, đặc biệt là những trường hợp vợ chồng bất hòa do rượu chè, khó khăn kinh tế. Với những vụ việc này, ông Nguyễn Văn Hoàn cho rằng, không thể áp dụng cách hòa giải cứng nhắc, mà cần tiếp cận từ góc độ tình cảm, chia sẻ và cảm thông.

Với các trường hợp này, tổ hòa giải thường gặp gỡ riêng từng bên, phân tích thiệt hơn, nhắc nhở trách nhiệm của mỗi người với gia đình, con cái. Nhờ sự kiên trì vận động, nhiều cặp vợ chồng đã hàn gắn, tránh được nguy cơ đổ vỡ, giữ được sự yên ấm trong từng mái nhà, yếu tố quan trọng để ổn định cộng đồng dân cư.

Từ những câu chuyện hòa giải cụ thể tại thôn Sổ Tơi, có thể thấy, hiệu quả của công tác hòa giải ở cơ sở đến từ sự gần dân, hiểu dân và làm việc trên tinh thần công tâm, trách nhiệm. Với ông Nguyễn Văn Hoàn, mỗi vụ hòa giải thành không chỉ là giải quyết một mâu thuẫn mà còn là cách để giữ gìn tình làng nghĩa xóm, củng cố niềm tin của Nhân dân vào chính quyền cơ sở.

Những câu chuyện bình dị nhưng thấm đẫm tính nhân văn ấy đang ngày ngày góp phần xây dựng thôn Sổ Tơi trở thành một cộng đồng đoàn kết, ổn định, nơi pháp luật được thực thi bằng sự thuyết phục và đồng thuận.

Người giữ nhịp bình yên cho cộng đồng Ở những làng quê yên ả, khu dân cư, nơi tưởng chừng chỉ có nhịp sống quen thuộc ngày qua ngày nhưng lại luôn tiềm ...

Với hoà giải viên, việc nắm bắt dư luận đóng vai trò quan trọng Làm công tác hòa giải chưa lâu, nhưng với ông Trần Hối, mỗi việc dù lớn hay nhỏ đều có chung một nguyên tắc: người ...