Hạ rào công viên: Trả lại công năng phục vụ người dân đô thị

Việc hạ bỏ hàng rào, mở các lối tiếp cận tại Công viên Indira Gandhi (phường Giảng Võ) đang tạo nên diện mạo mới cho không gian xanh trung tâm Hà Nội. Ảnh: Thanh Tuấn

Diện mạo đô thị đổi thay từ không gian mở

Những ngày gần đây, nhiều người đi qua đường Hoàng Hoa Thám, phường Ba Đình, Hà Nội không khỏi ngỡ ngàng khi nhận ra một thay đổi rất nhỏ mà lại rất lớn: hàng rào Công viên Bách Thảo đã được tháo bỏ. Mỗi sáng đi tập thể dục, ông Đào Thanh Tú (68 tuổi, sống tại phố Hoàng Hoa Thám) không còn phải men theo hàng rào sắt để tìm lối vào Công viên Bách Thảo như trước. Từ vỉa hè, ông Tú có thể bước thẳng vào phía bên trong công viên. “Trước đây, muốn vào công viên phải đi vòng khá xa. Giờ mở hết thế này, tôi chỉ cần băng qua đường là vào được công viên tập thể dục. Không gian nhìn cũng thoáng đãng, gần gũi hơn hẳn”, ông Tú chia sẻ.

Theo UBND phường Ba Đình, trong giai đoạn 1, phường sẽ dỡ bỏ hàng rào sắt có trụ bê tông ngăn cách giữa Công viên Bách Thảo với phần lớn đường Hoàng Hoa Thám; tháo dỡ toàn bộ các cánh cổng sắt hiện hữu, giữ lại hệ trụ và kiến trúc cổng để làm mốc nhận diện không gian cũng như hình ảnh nhận diện của công viên. Tại vị trí 2 bên lối vào phụ tại cổng công viên được giữ hở hoặc bố trí khung treo banner, pano và bảng thông tin để phục vụ công tác tuyên truyền, hướng dẫn và tổ chức sự kiện khi cần thiết, bảo đảm tính linh hoạt trong quản lý và sử dụng không gian mà không ảnh hưởng đến tính mở và mỹ quan tổng thể của công viên.

Các đó không xa, Công viên Indira Gandhi (phường Giảng Võ) cũng được tháo dỡ toàn bộ hệ thống rào chắn để hình thành không gian mở. Sau khi tháo dỡ rào chắn, không gian công viên trở nên thông thoáng, kết nối trực tiếp với các tuyến phố lân cận, giúp người dân dễ dàng tiếp cận từ nhiều hướng khác nhau.

Bà Nguyễn Thị Minh (63 tuổi, cư dân khu Thành Công) bày tỏ niềm vui và cho rằng, đã là công viên công cộng thì phải đúng nghĩa công cộng. Tức là không gian phải mở, thoáng đãng, đáp ứng được nhu cầu tập luyện, vui chơi của mọi lứa tuổi. Về lâu dài, Công viên Indira Gandhi được kỳ vọng sẽ trở thành một không gian xanh hiện đại, thông minh và bền vững, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội theo hướng xanh - sạch - đáng sống hơn cho người dân đô thị.

Trước đó, Công viên Thống Nhất cũng đã hoàn thành dỡ bỏ gần 1.200m hàng rào cuối cùng, đoạn trên phố Đại Cồ Việt và Nguyễn Đình Chiểu, như vậy, đến nay, toàn bộ hơn 2km rào quanh Công viên Thống Nhất đã được hạ, tạo không gian mở kết nối trực tiếp với các tuyến phố và không gian đi bộ khu vực trung tâm.

Ngoài ra, để phục vụ Nhân dân tham quan, vui chơi dịp Tết Dương Lịch 2026, Tết Nguyên đán Bính Ngọ và các sự kiện quan trọng, phường đã triển khai trang trí hoa dịp Tết Dương lịch tại khu vực tượng đài Nguyễn Văn Trỗi, cổng Nguyễn Đình Chiểu, cổng Thống Nhất, cổng đảo Thống Nhất, cầu đảo Thống Nhất, tượng đài Bác Hồ, bác Tôn, dọc trục chính công viên và trang trí khánh tiết; thay thế một số bồn cỏ lá tre bằng các loại hoa đa màu sắc.

Người dân được thụ hưởng không gian xanh

Việc hạ rào các công viên ở Hà Nội không đơn thuần là một quyết định về chỉnh trang đô thị. Đó là một tín hiệu chính sách mang ý nghĩa biểu tượng rõ ràng: công viên không còn là không gian “quản lý” theo nghĩa hẹp, mà đang dần trở lại đúng bản chất của nó - tài sản công cộng để người dân thụ hưởng một cách bình đẳng.

Theo kiến trúc sư (KTS) Trần Huy Ánh - Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, việc tháo dỡ hàng rào tại các công viên là hoàn toàn đúng đắn và cần được thực hiện đồng bộ trên toàn địa bàn TP. “Công viên cần được thiết kế hòa lẫn với đường phố để mọi người có thể tiếp cận dễ dàng. Khi đó, không gian xanh sẽ lan tỏa, tạo ra môi trường không rào cản, tăng cường tính công cộng cho xã hội”, KTS Trần Huy Ánh nhấn mạnh và cho rằng, hàng rào sẽ tạo cảm giác chia cắt, khiến công viên trở thành một không gian “đóng”, trong khi bản chất của công viên đô thị là phục vụ cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia các hoạt động ngoài trời và kết nối với không gian xung quanh.

Trước những kiến nghị lo ngại về việc mất trật tự, khó kiểm soát các đối tượng xấu, KTS Trần Huy Ánh cho rằng, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có rào hay không, mà ở trách nhiệm của đơn vị quản lý. Theo chuyên gia này, nếu công tác quản lý hiệu quả, không gian công viên mở vẫn bảo đảm trật tự, an toàn và phát huy đúng vai trò là không gian công cộng phục vụ cộng đồng.

Đánh giá về hiệu quả của việc dỡ bỏ hàng rào công viên trong thời gian qua, KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho hay, việc các công viên hạ rào, phá bỏ tường rào là động thái rất tốt. Việc hạ rào đã làm cho cảnh quan công viên thân thiện với người dân hơn, người dân đến đây không chỉ hưởng thụ không gian xanh, mát mà họ thấy được trách nhiệm của mình để có ý thức cùng bảo vệ, giữ gìn công viên, lá phổi xanh của TP.

Hạ rào công viên không chỉ mở lối đi cho người dân, mà mở ra một cách nghĩ mới: người dân không đứng ngoài các quyết định đô thị, mà là trung tâm của những quyết định ấy. Khi quyền thụ hưởng được nhìn nhận đúng nghĩa, đô thị không chỉ đẹp hơn, mà còn trở nên đáng sống hơn, vì nó phản ánh nhu cầu, cảm xúc và sự tham gia thực chất của cộng đồng.

	Hà Nội chuẩn bị khởi công dự án tái thiết công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch
	Thêm một công viên trung tâm Hà Nội hạ rào, mở rộng không gian xanh
	Hạ rào, mở rộng không gian xanh công viên lâu đời nhất tại Hà Nội