Tạo nên hình ảnh kiến trúc đô thị đặc trưng của Thủ đô

Kiến trúc Pháp góp phần tạo nên bản sắc không gian kiến trúc Hà Nội vừa cổ kính vừa hiện đại. Ảnh: Khánh Huy

Kiến trúc Pháp ở Hà Nội được đánh giá là một quỹ di sản kiến trúc đô thị, góp phần tạo nên hình ảnh kiến trúc đô thị đặc trưng của Hà Nội. Trong bối cảnh đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng mới. TP Hà Nội đã làm việc với các cơ quan chuyên môn để nghiên cứu, khảo sát xác định giá trị, phân loại biệt thự theo cấp độ giá trị kiến trúc, làm cơ sở để đề xuất định hướng bảo tồn và cải tạo. Từ đó, xây dựng kế hoạch cụ thể cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị quỹ di sản kiến trúc Pháp đạt hiệu quả cao nhất, góp phần khẳng định diện mạo đặc trưng của kiến trúc đô thị Hà Nội.

Cuối năm 2021, UBDN quận Hoàn Kiếm, Hà Nội đã phối hợp với Cơ quan hợp tác quốc tế vùng Paris (PRX – Cộng hoà Pháp) tổ chức trưng bày dự án bảo tồn biệt thự cổ số 49 phố Trần Hưng Đạo.

Sáng 27/4/2022, TP Hà Nội phối hợp với đại diện chính quyền Vùng Ile-de-France (Cộng hoà Pháp) tổ chức khởi công dự án bảo tồn, sửa chữa, chống xuống cấp nhà biệt thự Pháp cổ tại 49 Trần Hưng Đạo - 46 phố Hàng Bài. Tham dự sự kiện có có Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn; Phó Chủ tịch UBND TP Dương Đức Tuấn; Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hoà Pháp tại Việt Nam Nicolas Warnery…

Theo UBND quận Hoàn Kiếm, khu phố Pháp là một di sản đô thị quý giá, góp phần tạo nên bản sắc của không gian đô thị Thủ đô Hà Nội. Đến nay, các biệt thự Pháp đều có tuổi đời trên dưới một thế kỷ đã chịu nhiều tác động trong quá trình sử dụng. Vì vậy, Hà Nội xây dựng kế hoạch gìn giữ các di sản này mà trước mắt là bảo tồn, trùng tu thí điểm ngôi biệt thự 49 Trần Hưng Đạo - 46 Hàng Bài với sự hỗ trợ kỹ thuật của vùng Ile-de-France (Cộng hòa Pháp). Đây là một trong những công trình còn giữ nguyên được nhiều giá trị kiến trúc. Dự án sẽ được trùng tu theo đúng các nguyên tắc và phương pháp đang được áp dụng tại Pháp để làm dự án trùng tu kiểu mẫu cho các dự án khác tương tự đối với các công trình thời Pháp trên địa bàn TP Hà Nội.

Biệt thự 46 Hàng Bài - 49 Trần Hưng Đạo sẽ được đưa vào khai thác với chức năng là Trung tâm giao lưu văn hóa phố Pháp của Hà Nội. Người yêu di sản khi đến đây sẽ được tìm hiểu về quá trình hình thành khu phố Pháp, những ảnh hưởng và giao thoa văn hóa Pháp - Việt không chỉ về mặt kiến trúc, đô thị mà trong cả lối sống trong suốt giai đoạn nửa đầu thế kỷ 20.

Bên cạnh đó, đây cũng sẽ là nơi giới thiệu các nguyên tắc cơ bản cần lưu ý khi tiến hành một dự án trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị đối với một công trình kiến trúc Pháp cổ. Ngoài ra, công trình sau khi hoàn thành bảo tồn cũng được kỳ vọng sẽ trở thành một điểm đến du lịch mới và là địa điểm để tổ chức các sự kiện xúc tiến thương mại và kinh tế giữa Việt Nam và Pháp.

Về kiến trúc đô thị, sự đa dạng về phong cách kiến trúc biệt thự Pháp ở Hà Nội thể hiện đúng quy luật tiếp biến văn hóa trong phát triển của kiến trúc, đi từ nhập khẩu đến kết hợp và sau cùng là sáng tạo phong cách kiến trúc phù hợp với địa phương.

Kiến trúc Pháp là di sản kiến trúc đô thị lịch sử, góp phần tạo nên giá trị của cấu trúc không gian đô thị khu vực nội đô lịch sử của Hà Nội. Quá trình phát triển kiến trúc biệt thự ở Hà Nội trong gần một trăm năm đã tạo nên một quỹ di sản kiến trúc và đô thị có giá trị, góp phần làm nên bản sắc đô thị.

Để có giải pháp can nhất quán và thiệp thích ứng trong quá trình phát triển hiện nay, việc bảo tồn và cải tạo biệt thự Pháp tại Hà Nội là rất cần thiết. Thông qua dự án, cộng đồng có thể nhận thức đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng, lợi ích của hài hòa giữa bảo tồn với phát huy, khai thác giá trị di sản… Chính những điều đó đã góp phần tạo nên hình ảnh của Thủ đô vừa hiện đại vừa cổ kính nên thơ trong mắt người dân cũng như du khách khi đến với Hà Nội.