Những người xuất khẩu lao động Nhật Bản cần chú ý

Nhật Bản thay đổi chính sách nhằm thu hút lao động nước ngoài. (Ảnh: Nippon)

Hệ thống mới sẽ được triển khai từ tháng 6/2027, với nhiều điều chỉnh đáng chú ý, tạo điều kiện cho người lao động nước ngoài làm việc và sinh sống lâu dài tại Nhật Bản.

Theo quyết định được Nội các Nhật Bản phê duyệt vào ngày 11/3, chính sách mới này sẽ thay thế cho chương trình thực tập sinh kỹ thuật quốc tế vốn gây nhiều tranh cãi trước đây. Mục tiêu của hệ thống mới là giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và xây dựng một môi trường làm việc hấp dẫn hơn cho người lao động nước ngoài.

Một trong những điểm nổi bật của chính sách mới là sau 3 năm làm việc, người lao động sẽ có cơ hội chuyển sang thị thực Lao động kỹ năng đặc định với thời hạn lưu trú dài hơn. Điều này không chỉ giúp lao động nước ngoài an tâm gắn bó lâu dài với công việc mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp tại Nhật Bản.

Đặc biệt, hệ thống mới cho phép người lao động được quyền thay đổi nơi làm việc hoặc chủ sử dụng lao động trong cùng một ngành nghề nếu đáp ứng được một số điều kiện như: đã làm việc ít nhất 1 năm trong ngành, có trình độ ngoại ngữ và kỹ năng chuyên môn đạt tiêu chuẩn.

Điều này đánh dấu một sự thay đổi lớn so với chính sách cũ, vốn không cho phép chuyển đổi nơi làm việc, dẫn đến nhiều bất cập như lao động bị ép làm việc quá giờ, không được thanh toán lương đúng quy định hoặc chịu cảnh bạo hành mà không có quyền lựa chọn.

Hệ thống mới yêu cầu lao động nước ngoài và chủ sử dụng lao động đều phải tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế và đóng bảo hiểm xã hội, nhằm đảm bảo quyền lợi lâu dài và công bằng cho tất cả các bên.

Ngoài ra, đối với những lao động nữ mang thai hoặc sinh con, khoảng thời gian nghỉ sẽ không bị tính vào tổng thời gian lưu trú 5 năm theo thị thực. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phụ nữ khi tham gia vào thị trường lao động tại Nhật Bản.

Những người đang làm việc theo chương trình thực tập sinh kỹ năng hiện tại cũng được áp dụng biện pháp miễn trừ này, góp phần giảm bớt áp lực về thời gian lưu trú đối với các trường hợp đặc biệt.

Phát biểu tại cuộc họp với các bộ trưởng, Thủ tướng Shigeru Ishiba nhấn mạnh rằng trong bối cảnh cuộc đua thu hút nhân tài quốc tế ngày càng gay gắt, chính sách mới sẽ đóng vai trò then chốt trong việc biến Nhật Bản thành một điểm đến hấp dẫn cho lao động nước ngoài.

Chính sách này không chỉ giúp giải quyết bài toán thiếu hụt lao động mà còn tạo dựng một môi trường làm việc công bằng, linh hoạt và nhân văn hơn, qua đó củng cố vị thế cạnh tranh của Nhật Bản trên thị trường lao động toàn cầu.

Trước đó, chương trình thực tập sinh kỹ thuật được Nhật Bản áp dụng từ năm 1993, với mục tiêu hỗ trợ cải thiện kỹ năng cho lao động từ các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên, chương trình này vấp phải nhiều chỉ trích khi bị cho là một hình thức nhập khẩu lao động giá rẻ, khiến nhiều lao động gặp khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình.

Nhằm cải thiện tình hình, Nhật Bản đã triển khai chính sách thị thực kỹ năng đặc định từ năm 2019, áp dụng cho 16 ngành nghề đang thiếu hụt nhân lực như: xây dựng, điều dưỡng, nông nghiệp...

Cụ thể, chính sách này chia thành hai loại:

Thị thực kỹ năng đặc định loại 1: cho phép lưu trú tối đa 5 năm, nhưng không được đưa gia đình đến Nhật Bản.

Thị thực kỹ năng đặc định loại 2: không giới hạn thời gian lưu trú, mở đường cho quyền xin tư cách thường trú nhân và được phép đưa gia đình sang Nhật.

Theo thống kê của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, tính đến cuối tháng 10 năm ngoái, số lượng lao động nước ngoài tại Nhật đã đạt mức kỷ lục 2,3 triệu người, liên tục tăng trưởng kể từ năm 2013.

Đáng chú ý, số lượng lao động sở hữu thị thực kỹ năng đặc định hiện tại là 206.995 người, tăng gần 50% so với 5 năm trước. Những con số này cho thấy nhu cầu thu hút lao động nước ngoài của Nhật Bản vẫn rất lớn, và chính sách mới hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội việc làm hơn cho người lao động quốc tế.

Với những chính sách cải tiến mạnh mẽ và định hướng rõ ràng, Nhật Bản đang từng bước xây dựng một môi trường làm việc hấp dẫn và bền vững hơn cho lao động nước ngoài.

Chính sách mới không chỉ góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt lao động mà còn tạo điều kiện cho người lao động yên tâm làm việc và định cư lâu dài tại Nhật Bản. Đồng thời, đây cũng là bước tiến quan trọng giúp Nhật Bản củng cố vị thế cạnh tranh trong cuộc đua thu hút nhân tài toàn cầu.

	Nhật Bản ghi nhận số trẻ sơ sinh ở mức thấp nhất trong vòng 22 năm qua
	Nhật Bản đối mặt với khủng hoảng nhân khẩu học khi dân số già đạt mức cao kỷ lục