Bị hại có được bồi thường thiệt hại?

Nguyễn Quang Hoàng bị Công an thành phố Đà Nẵng khởi tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Ảnh: Công an cung cấp

Lừa đảo hơn 3.700 tỷ đồng của người bị hại

Cơ quan CSĐT CATP Đà Nẵng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng trong vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI (Công ty GFDI).

Theo đó, 5 đối tượng gồm: Nguyễn Quang Hoàng, Tổng Giám đốc; Nguyễn Đỗ Đạt, Giám đốc Tài chính; Trần Thị Mỹ Hạnh, Trưởng phòng Ngân quỹ; Tô Hồng Trà và Trần Thị Kiều Trang, Giám đốc, Phó Giám đốc chi nhánh Sở giao dịch bị khởi tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Trong số 5 đối tượng bị khởi tố, Nguyễn Quang Hoàng và Trần Thị Mỹ Hạnh bị bắt tạm giam; các đối tượng còn lại bị áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh.

Theo điều tra, từ tháng 5/2018 đến nay, Công ty GFDI huy động vốn bằng hình thức ký hợp đồng vay tiền của khách hàng tại Đà Nẵng và nhiều tỉnh, thành.

Để khách hàng tin tưởng và cho vay tiền, Hoàng chỉ đạo các chi nhánh, phòng kinh doanh, nhân viên kinh doanh quảng cáo, đưa ra thông tin gian dối rằng, toàn bộ dòng tiền của khách hàng sẽ được Công ty GFDI sử dụng đầu tư các dự án có khả năng sinh lời cao như nhà hàng làng nghệ Đà Nẵng; nhà hàng làng nghệ Quảng Trị; sản xuất hàng tiêu dùng & Thương mại: Seneco, Enzy Food, K-Products, sản xuất phim điện ảnh… đồng thời cam kết với khách hàng sẽ trả tiền gốc, lãi theo hợp đồng đã ký.

Hoàng chỉ đạo thuộc cấp xuất bản các ấn phẩm quảng cáo, chạy nhiều chương trình marketing để giới thiệu về các dự án trên, đưa ra các hạn mức lãi suất cho vay hấp dẫn, cao hơn nhiều so với lãi suất ngân hàng như: gói 1 tháng lãi 1,5% - 2%; 3 tháng lãi 2,5%/tháng, từ 9 tháng trở lên lãi 3,5%/tháng và 12 tháng lãi là 50%. Rất nhiều người tin và ham tiền lãi đã đầu tư rất nhiều tiền vào Công ty GFDI.

Sau khi kêu gọi, huy động được tiền, Hoàng và công ty không dùng để đầu tư mà chi tiêu cá nhân, trả gốc và lãi cho các các hợp đồng trước đó đến hạn, trả chi phí cho hoạt động kêu gọi vay tiền... Hệ thống này bắt đầu vỡ nợ và các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo vào thời điểm “cao trào” nhất là từ tháng 11/2023 đến nay.

Qua điều tra xác định, Hoàng cầm đầu cùng đồng bọn đã chiếm đoạt của 7.541 người với tổng số tiền hơn 3.700 tỷ đồng. Đạt, Hạnh, Trà và Trang là các đồng phạm, tích cực giúp sức cho Hoàng. Cơ quan CSĐT đã tích cực rà soát, xác định được 24 tài sản và rất nhiều tài khoản có liên quan đến dòng tiền bị chiếm đoạt nhằm phục vụ công tác bồi thường, khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội của các bị can gây ra.

Cơ quan CSĐT đang điều tra mở rộng vụ án, tiếp tục rà soát và có biện pháp thu hồi tối đa tài sản bị chiếm đoạt nhằm khắc phục cho người dân.

Khắc phục hậu quả như thế nào?

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Hồng Thái, Giám đốc Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng nghiệp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, hành vi đưa thông tin gian dối để vay tiền, hoạt động như một tổ chức tín dụng huy động vốn rồi không trả lại theo cam kết, đó là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động tố tụng để điều tra làm rõ vụ việc, làm rõ phương thức thủ đoạn phạm tội, các chứng cứ để chứng minh cho hành vi phạm tội, làm rõ vai trò trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật. Đặc biệt, cơ quan điều tra sẽ làm rõ dòng tiền, sẽ làm rõ tài sản do phạm tội mà có và các tài sản của các bị can để đảm bảo thi hành án.

Trường hợp bị chứng minh có tội, các bị can trong vụ án có thể sẽ phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất của tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” là phạt tù từ 12 đến 20 năm hoặc tù chung thân.

Đối với các nạn nhân trong vụ án, theo luật sư Nguyễn Hồng Thái, họ cần sớm liên hệ với Cơ quan điều tra, cung cấp các thông tin tài liệu và trình bày về quá trình giao dịch, chuyển tiền, nhận lãi và các vấn đề có liên quan để được tham gia tố tụng với vai trò là bị hại.

Pháp luật quy định, người bị hại có quyền đề nghị mức xử lý đối với đối tượng phạm tội, đồng thời có quyền đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả. Việc bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả để đảm bảo quyền lợi của người bị hại trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử nếu bị can hoặc những người thân thích của bị can tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả.

Trong trường hợp bị can, bị cáo không tự nguyện bồi thường khắc phục hậu quả hoặc những người thân không bồi thường khắc phục thay, tòa án sẽ tuyên buộc các bị cáo phải bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả khi giải quyết vụ án. Các tài sản do phạm tội mà có, tài sản có liên quan đến tội phạm và các tài sản khác thuộc quyền sở hữu hợp pháp của các bị cáo sẽ bị niêm phong, kê biên để đảm bảo thi hành án.

Tuy nhiên, luật sư Nguyễn Hồng Thái cho rằng, với những vụ án mà các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhiều người, số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn, việc đảm bảo quyền lợi cho người bị hại có thể không đầy đủ được.

Nếu các bị can còn tiền, còn tài sản để bồi thường, quyền lợi của những người bị hại mới được đảm bảo. Nếu số tiền tài sản còn lại không đủ, chưa biết đến khi nào bị hại mới được bồi thường khắc phục.

Người dân có lấy lại được tiền?