Hà Nội dồn lực chuyển đổi số, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán

Cán bộ thuế hướng dẫn hộ kinh doanh triển khai ứng dụng kê khai thuế theo mô hình mới. Ảnh: Nguyễn Đăng

Nguồn thu tăng mạnh nhờ dữ liệu sạch

Chưa bao giờ câu chuyện cải cách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh (HKD) tại Hà Nội lại được đặt trong một lộ trình rõ ràng, quyết liệt và mang tính “cách mạng” như hiện nay. Từ mô hình quản lý thủ công, dựa nhiều vào ước tính và kinh nghiệm, ngành Thuế Thủ đô đang từng bước chuyển sang quản lý số, lấy dữ liệu tập trung làm nền tảng, hướng tới một môi trường thuế minh bạch, công bằng và hiện đại.

Là địa phương tiên phong cả nước trong chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 của Chính phủ, Hà Nội xác định quản lý thuế HKD là một trong những “mặt trận” quan trọng. Với sự chỉ đạo sát sao của UBND TP Hà Nội và sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, công tác quản lý thuế thời gian qua đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét.

Trọng tâm của quá trình này là chuyển đổi phương thức quản lý theo hướng lấy người nộp thuế làm trung tâm, dựa trên dữ liệu số và quản trị rủi ro. Một trong những nền móng quan trọng nhất là việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế cá nhân. Kết quả, tỷ lệ đối chiếu đạt trên 99,8% với dữ liệu dân cư của Bộ Công an, với 7,1 triệu mã số thuế được khớp đúng.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, hiệu quả quản lý thuế đối với HKD nhanh chóng thể hiện qua những con số cụ thể. Trong 10 tháng năm 2025, số thu từ khu vực HKD đạt 5.099 tỷ đồng; dự kiến cả năm đạt khoảng 6.000 tỷ đồng, tăng tới 45% so với năm 2024. Đây không chỉ là kết quả của việc tăng thu đơn thuần, mà phản ánh rõ nét việc quản lý đúng, đủ và sát thực tế hơn.

Đặc biệt, lĩnh vực thương mại điện tử đã có bước chuyển lớn. Sau khi định danh và làm sạch dữ liệu, cơ quan thuế đưa 154.708 tổ chức, doanh nghiệp, HKD và cá nhân có hoạt động thương mại điện tử vào diện theo dõi, quản lý. Dự kiến năm 2025, tổng số nộp ngân sách từ lĩnh vực này đạt 36,3 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, Hà Nội hiện là địa phương duy nhất trên cả nước xây dựng được kho cơ sở dữ liệu riêng phục vụ quản lý thương mại điện tử.

Song song với chuyển đổi số, Đề án 420 về “Đổi mới, nâng cao chất lượng quản lý thuế đối với HKD” được triển khai quyết liệt. Thông qua các biện pháp rà soát đồng bộ, ngành Thuế đã bổ sung thêm 69.782 HKD vào diện quản lý.

Việc khai thác dữ liệu giao nhận hàng hóa COD, hóa đơn đầu vào, dòng tiền ngân hàng và dữ liệu thương mại điện tử đã giúp tăng thu hơn 1.237 tỷ đồng mỗi năm. Riêng hoạt động thương mại điện tử đóng góp thêm 889,5 tỷ đồng.

Cùng với đó, công tác kiểm tra chuyên đề tại các lĩnh vực rủi ro cao như thẩm mỹ viện, spa, dịch vụ golf, kinh doanh vàng, kim cương, đá quý, đồng hồ xa xỉ được tăng cường. Qua kiểm tra 798 HKD, số thu tăng thêm đạt 210 tỷ đồng, góp phần lập lại trật tự trong các lĩnh vực kinh doanh có doanh thu lớn nhưng tiềm ẩn nguy cơ thất thu.

Một điểm nhấn khác là sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế và Công an TP Hà Nội trong đấu tranh chống trốn thuế trên môi trường số. Nhiều vụ việc nghiêm trọng đã được phát hiện, xử lý, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ.

Điển hình là vụ Tiktoker Vũ Nam Phương gây thiệt hại ngân sách hơn 10 tỷ đồng, hay vụ Công ty TNHH MI Hà Nội che giấu gần 33 tỷ đồng doanh thu thông qua tài khoản cá nhân. Những vụ việc này cho thấy quyết tâm của Hà Nội trong việc “không có vùng cấm” đối với hành vi trốn thuế, dù diễn ra trong không gian số.

Đồng hành, hỗ trợ để hộ kinh doanh “tự nguyện tuân thủ”

Hiện nay, Hà Nội đang bước vào giai đoạn then chốt với “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với HKD”, theo Kế hoạch 3352/QĐ-CT. Mục tiêu được xác định rõ ràng: xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán từ ngày 1/1/2026.

Đây không chỉ là thay đổi về kỹ thuật quản lý, mà là sự chuyển đổi tư duy: từ “ước lượng” sang “kê khai”, từ quản lý thủ công sang quản lý số. Xa hơn, việc này giúp HKD từng bước làm quen với chuẩn mực quản trị hiện đại, tạo tiền đề phát triển lên mô hình doanh nghiệp.

Để đạt mục tiêu đầy thách thức này, cơ quan thuế triển khai 7 nhóm giải pháp trọng tâm, với tinh thần hỗ trợ, đồng hành là chính. Trọng tâm là giúp HKD tiếp cận thông tin đầy đủ, hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, hướng tới trạng thái “biết – hiểu – đồng thuận – tự nguyện tuân thủ”.

Trong đó, tư vấn pháp lý, cung cấp phần mềm và giải pháp công nghệ miễn phí được xác định là then chốt. Thực tế, 133 buổi tập huấn đã được tổ chức cho 22.800 lượt HKD; 613 kênh Zalo hỗ trợ cộng đồng theo 3 cấp được xây dựng, tạo kênh trao đổi thường xuyên, kịp thời.

Đáng chú ý, đã có 5 ngân hàng và 10 nhà cung cấp giải pháp công nghệ uy tín cam kết đồng hành, triển khai nhiều chính sách miễn phí và ưu đãi, giúp HKD giảm gánh nặng chi phí trong quá trình chuyển đổi.

Ở góc độ chính sách, Bộ Tài chính đã đề xuất điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn. Theo đó, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm.

Với HKD có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm, thuế sẽ được tính trên thu nhập thực tế (doanh thu trừ chi phí) với thuế suất 15%, tương tự doanh nghiệp nhỏ. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm thu thuế đúng bản chất, đồng thời khuyến khích HKD minh bạch chi phí, doanh thu.

Chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai là xu thế tất yếu trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, với đặc thù phần lớn HKD tại Hà Nội có quy mô nhỏ, siêu nhỏ, khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế, vai trò hỗ trợ của chính quyền là yếu tố quyết định thành công.

Vì vậy, cơ quan thuế đã kiến nghị UBND TP Hà Nội xem xét phê duyệt chủ trương hỗ trợ HKD giai đoạn 2026–2030, bố trí ngân sách cho các giải pháp AI, phần mềm kê khai, đầu tư hạ tầng công nghệ và xây dựng môi trường hỗ trợ số. Đây được xem là “bệ đỡ” quan trọng để Hà Nội hoàn thành mục tiêu xóa bỏ thuế khoán, tiến tới một nền quản lý thuế công bằng, minh bạch và bền vững.

	Hộ kinh doanh chấm dứt thuế khoán, chuyển sang tự kê khai, tự nộp thuế từ năm 2026
	Tăng tốc hỗ trợ hộ kinh doanh xóa bỏ thuế khoán
	Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh