Quốc tế gấp rút hỗ trợ Nepal khắc phục hậu quả sau trận động đất

Trong sáng ngày 26-4, nhiều máy bay mang theo viện trợ cùng đội ngũ y tá và nhân viên cứu hộ đầu tiên từ các quốc gia láng giềng đã bắt đầu tới Nepal. Tuy nhiên các nỗ lực tìm kiếm người sống sót và trợ giúp những người chịu ảnh hưởng dự kiến sẽ rất khó khăn trong thời gian tới. Hiện chính quyền Nepal đang tập trung tìm kiếm những người còn sống sót tại các khu vực đổ nát tại thủ đô Kathmandu và nhiều khu vực nông thôn đang bị chia cắt do hệ thống giao thông và viễn thông bị hư hại nặng nề.

Liên lạc điện thoại di động tại Nepal sẽ được khôi phục vào cuối giờ chiều ngày 26/4 theo giờ địa phương song sẽ chưa thể hoạt động bình thường ngay lập tức. Hệ thống điện năng bị hư hại nặng cũng sẽ sớm dẫn tới tình trạng thiếu nước sạch. Các bệnh viện đang trong tình trạng quá tải, nhiều bệnh nhân buộc phải được sơ tán ra khu vực ngoài trời do lo ngại tiếp tục xảy ra các đợt dư chấn khác. Các tổ chức cứu trợ quan ngại rằng những kho dự trữ nhu yếu phẩm và y tế sẽ sớm cạn kiệt do nhu cầu hiện đang quá lớn.

Quốc tế hỗ trợ Nepal

Hiện cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các quốc gia láng giềng của Nepal đang đẩy nhanh công tác cứu trợ. Chỉ vài giờ sau khi xảy ra thảm họa động đất tại Nepal, Ấn Độ đã cử hai đội tìm kiếm và cấp cứu gồm 96 nhân viên và 15 tấn hàng viện trợ tới Nepal. Hai bệnh viện dã chiến của Lục quân Ấn Độ và hai đội công binh đặc nhiệm đã sẵn sàng tới Nepal. Trung Quốc cũng đã cử một đội tìm kiếm, cứu hộ gồm 62 nhân viên tới Nepal mang theo chó nghiệp vụ, các thiết bị y tế. Văn phòng Thủ tướng Pakistan ra thông báo cho biết nước này sẽ gửi hàng cứu trợ tới Nepal ngay khi có thể. Nhiều nước trên thế giới cũng cam kết sẽ hỗ trợ Nepal khắc phục hậu quả trận động đất. Mỹ tuyên bố sẽ viện trợ khẩn cấp 1 triệu USD và cử một đội tìm kiếm và cấp cứu tới Nepal. Chính phủ Singapore cũng cho biết sẽ cử một đội tìm kiếm cứu hộ gồm 55 nhân viên tới Nepal, đồng thời cam kết hỗ trợ nhân đạo, thuốc men cho nạn nhân trận động đất. Nhiều nước khác như Anh, Pháp, Nga, Hàn Quốc...cũng bày tỏ sẵn sàng cử nhân viên cứu hộ và viện trợ tài chính giúp đỡ Nepal.

Theo quân đội Mỹ, trong ngày 26/4, chiếc máy bay vận tải quân sự C-17 Globemaster rời Căn cứ Không quân Dover tại Delaware, mang theo 45 tấn hàng hóa và 70 nhân viên cứu trợ, dự kiến sẽ hạ cánh xuống Nepal trong ngày 27/4. Ngoài ra, các chuyến hàng viện trợ bổ sung, bao gồm vật liệu tạm trú khẩn cấp, sẽ được chuyển tới Nepal trong những ngày tới. Hiện chi phí hỗ trợ ban đầu cho nhiệm vụ này của quân đội Mỹ ước tính trị giá khoảng 700.000$.

Cùng ngày, Ủy ban châu Âu EC đã giải ngân khoản cứu trợ khẩn cấp trị giá 3 triệu euro, tương đương khoảng 3,25 triệu USD cho Nepal. Gói cứu trợ khẩn cấp, bao gồm nước sạch, thuốc men, lều cứu trợ khẩn cấp và hệ thống liên lạc, sẽ được đưa tới những nơi có nhu cầu cấp thiết nhất tại những vùng bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo Đại diện EU, liên minh gồm 28 quốc gia thành viên này đã huy động tất cả phương tiện hỗ trợ khẩn cấp để giúp những người sống sót và chính quyền Kathmandu khắc phục hậu quả của thảm họa động đất. EU cũng kêu gọi tất cả các quốc gia thành viên tham gia hợp tác hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả tại Nepal.

Các nước láng giềng của Nepal như Ấn Độ hiện đang tích cực triển khai các đội tìm kiếm cứu hộ tới hỗ trợ Nepal. Quân đội Ấn Độ ngày 26/4 đã huy động máy bay Il-76, C-130J Hercules, máy bay vận tải C-17 và máy bay lên thẳng Mi-17 tham gia “Chiến dịch Maitri” chở hàng viện trợ, nhân viên y tế và nhân viên cứu nạn tới Nepal. Lực lượng phản ứng thảm họa quốc gia của Ấn Độ cũng điều 10 đội cứu nạn tới Nepal. Tuy nhiên, các nỗ lực tìm kiếm người sống sót và hỗ trợ những người chịu ảnh hưởng của trận động đất đang gặp nhiều khó khăn do cơ sở hạ tầng tại Nepal thiệt hại nặng nề. Hai máy bay của Israel chở một nhóm chuyên gia y tế và cứu hộ cùng với gần 100 tấn hàng cứu trợ đã bị trì hoãn 12 tiếng và không thể cất cánh tới Kathmandu do điều kiện hạ cánh tại Nepal không đảm bảo.

Công tác cứu hộ được gấp rút triển khai. Ảnh: TL

Đi tìm nguyên nhân

Những trận động đất lớn thường xảy đến với Nepal theo chu kỳ 75 năm. Nhưng theo các chuyên gia, chính sự nghèo đói, mật độ dân số cao và chất lượng công trình xây dựng kém đã khiến thiệt hại về người tăng cao sau mỗi trận động đất theo chu kỳ này. Tuy nhiên, điều đầu tiên phải nhắc đến là cường độ của trận động đất, lên tới 7,8 độ ríchte. Đây cũng là một trong những trận động đất mạnh nhất ở Nam Á trong 80 năm qua. Ngoài ra, tâm chấn không nằm sâu dưới lòng đất mà chỉ cách mặt đấy 11km. Giáo sư David Rothery, giáo sư thuộc khoa Địa chất Hành tinh tại Đại học Mở của Anh, cho rằng: “Qua hình ảnh, tôi thấy các tòa nhà cũ đã bị phá hủy dễ dàng trong trận động đất. Đây cũng là điều tương tự với những kiến trúc xây dựng ở các khu vực rừng núi. Chưa kể địa hình hiểm trở cũng ảnh hưởng tới quá trình liên lạc”.

Trong khi đó, Tổ chức Nguy cơ địa chất quốc tế cũng từng đưa ra một báo cáo năm 2001 rằng một trận động đất 7.8 độ richter tương tự năm 1934 sẽ làm thiệt mạng 40.000 người ở Nepal. Trong 1 báo cáo hồi tháng 4/2015, tổ chức này cũng cảnh báo về thảm họa động đất có thể xảy đến với khu vực Kathmandu, nơi dân số gia tăng với tốc độ 6,5% 1 năm. Nói cách khác, với 1 cụm dân số 1 triệu người, cùng mức địa chấn có thể làm chết 10-30 người ở các khu vực phát triển, sẽ làm thiệt mạng hơn 1.000 người ở Nepal, và có thể lên đến 10.000 ở các khu vực đông dân ở Pakistan, Ấn Độ, Iran và Trung Quốc. Chính phủ Nepal đã nỗ lực để nâng cao chất lượng công trình và đặt ra các quy định khắc khao hơn về xây dựng, các chuyên gia nhận định, nhưng các nỗ lực này đã bị cản trở bởi sự nghèo đói và tham nhũng. Và chất lượng của các công trình này đã không được cải thiện đến mức cần thiết.

Theo lãnh đạo cơ quan ứng phó khủng hoảng Nepal, ít nhất 3218 người đã được xác định thiệt mạng và khoảng 6.500 người khác bị thương.Đây là trận động đất tồi tệ nhất trong vòng 80 năm qua xảy ra với quốc gia này, và theo quan sát của các chuyên gia, khu vực thủ đô Kathmandu đã bị dịch chuyển 3 mét về phía Nam chỉ trong 30 giây.“Một mảng khổng lồ của lớp vỏ Trái đất, dài khoảng 120km và rộng 60km đã dịch chuyển 3m về phía Nam trong ngày thứ Bảy vừa qua, chỉ trong 30 giây. Và nằm trọn trong khu vực này là thủ đô của Nepal cùng hàng triệu người dân nước này”, nhà địa chất Roger Bilham, một chuyên gia động đất khu vực Himalaya, đến từ đại học Colorado Mỹ khẳng định.Nepal và các khu vực khác thuộc dãy Himalaya đặc biệt thường xuyên xảy ra động đất, do sự va chạm của các mảng địa tầng Ấn Độ và Á - Âu. Năm 1988, 721 người đã thiệt mạng sau một trận động đất ở miền Đông Nepal. Trước đó năm 1934, 10.700 người tại nước này và miền Đông Ấn Độ thiệt mạng sau một trận độ đất có cường độ 8,1 độ ríchte.

Ngọc Anh