HĐND TP Hà Nội chất vấn nhóm vấn đề về thúc đẩy thực hiện các dự án đầu tư

Quang cảnh phiên chất vấn

Sáng 9-12, tại Kỳ họp thứ 3, HĐND TP khóa XVI, nhiệm kỳ 2021-2026, Hội đồng nhân dân TP Hà Nội thực hiện phiên chất vấn và trả lời chất vấn với nhóm vấn đề thứ nhất: Công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19, việc triển khai các biện pháp tạm thời thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 trên địa bàn thành phố.

Kết thúc nhóm vấn đề thứ nhất, HĐND tiếp tục phiên chất vấn với nhóm vấn đề thứ 2 là thúc đẩy thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn Thành phố.

Trong phát biểu mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết, việc thúc đẩy các dự án đầu tư trên địa bàn Thành phố, trong những năm qua, công tác xúc tiến, thu hút đầu tư được TP rất quan tâm. TP đã thực hiện nhiều nội dung thu hút đầu tư ngoài ngân sách và triển khai các dự án đầu tư công trên địa bàn Thành phố trong nhiều lĩnh vực từ giao thông, công nghiệp, nông nghiệp, y tế, giáo dục, văn hóa đến phát triển các khu đô thị, phát triển nhà ở… từ đó góp phần hoàn thành được nhiều mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của TP, thu hút nguồn lực để phát triển thành phố và từng bước giúp bộ mặt đô thị thêm khang trang, văn minh, hiện đại.

Tuy nhiên, Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Ngọc Tuấn chỉ ra vẫn còn nhiều dự án chậm tiến độ, gặp vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện. Có những dự án đã được HĐND TP giám sát, tái giám sát nhưng vẫn còn chuyển biến chưa nhiều, cần được làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Vì sao nhiều dự án đã được trao quyết định đầu tư nhưng chưa được triển khai?

Đặt câu hỏi chất vấn, ĐB Đoàn Việt Cường (tổ Mê Linh) cho rằng, việc tổ chức các hội nghị xúc tiến hợp tác đầu tư của Hà Nội tạo kết nối hợp tác sâu rộng với các địa phương, khẳng định vị trí Thủ đô, nhưng phóng sự cho thấy có nhiều dự án đã được trao quyết định đầu tư nhưng chưa được triển khai. Vậy Giám đốc Sở cho biết việc thanh tra kiểm tra đôn đốc thực hiện các thủ tục và giải pháp của ngành trong thời gian tới với vấn đề này?

ĐB Đoàn Việt Cường (tổ Mê Linh)

ĐB Lê Vĩnh Sơn (tổ ĐB huyện Mỹ Đức) đề nghị Sở KH&ĐT cho biết tại các Hội xúc tiến đầu tư có khá nhiều biên bản ghi nhớ được ký kết nhưng đến nay chưa được thực hiện, vậy đâu là nguyên ngân và giải pháp đôn đốc trong thời gian tới?

ĐB Vũ Mạnh Hải (tổ ĐB huyện Thường Tín): Trong các dự án triển khai chậm được nêu trong phóng sự, có khá nhiều dự án đầu tư công, thuộc danh mục công trình trọng điểm của TP luôn được ưu tiên bố trí vốn, nhưng triển khai thực tế không đạt yêu cầu. Giám đốc Sở KH&ĐT cho biết nguyên nhân, giải pháp?

Tái chất vấn GĐ Sở KH&ĐT, ĐB Đoàn Việt Cường đề nghị Giám đốc Sở cho biết giải pháp tập trung chỉ đạo rà soát đốc đốc các dự án đã có quyết định đầu tư mà chậm trễ, phân loại khó khăn để tháo gỡ và sở chủ trì cùng liên ngành sớm báo cáo UBND TP, quan tâm xây dựng cơ sở dữ liệu liên quan đất đai, quy hoạch, xây dựng và với những dự án đã được trao quyết định đầu tư, giải pháp với các nhà đầu tư cố tình chây ì? GĐ Sở cũng cho biết Sở đang xây dựng quy trình hướng dẫn thủ tục triển khai các dự án ngoài ngân sách theo quy định mới, vậy khi nào Sở sẽ trình UBND TP ban hành?

ĐB Duy Hoàng Dương (tổ ĐB huyện Hoài Đức)

Đại biểu Nguyễn Minh Tuân (tổ ĐB huyện Phú Xuyên) chất vấn: Qua tái giám sát của Thường tực HĐND TP tháng 5-2021 cho thấy, sau 2 năm thực hiện Nghi quyết cuar HĐND TP vẫn còn phát sinh một số dự án chậm triển khai vi phạm Luật Đất đai, việc xây dựng hồ sơ quản lý chưa hoàn thành, đề nghị Giám đốc Sở TN&MT cho biết nguyên nhân, giải pháp?

ĐB Duy Hoàng Dương (tổ ĐB huyện Hoài Đức) nhắc lại, phóng sự cho thấy, tháng 5-2021 Thường trực HĐND TP đã tổ chức giám sát các dự án sử dụng đất vi phạm Luật Đất đai, từ đó UBND TP đã giao nhiệm vụ rất nhiều sở ngành trong đó Sở TN&MT chủ trì phối hợp các sở ngành liên quan vào cuộc. Đề nghị Giám đốc Sở cho biết việc triển khai kế hoạch của UBND TP đến đâu?

ĐB Nguyễn Minh Đức (tổ Hoàng Mai)

ĐB Nguyễn Minh Đức (tổ Hoàng Mai) cho biết, Hoàng Mai là quận có số lượng người dân đông nhất trên địa bàn Hà Nội. Sau 20 năm thành lập, hạ tầng của quận đã được cải thiện nhiều, tuy nhiên vẫn còn những tuyến đường được quy hoạch triển khai đến nay chưa hoàn hiện.

Cử tri quận Hoàng Mai đề nghị TP cho biết nguyên nhân, trách nhiệm trong việc chậm triển khai và phương án xử lý cụ thể đối với các dự án trên địa bàn quận. Qua thống kê có 15 dự án, trong đó, có 3 dự án tiêu biểu: Dự án thứ nhất là dự án xây dựng tuyến đường Minh Khai – Vĩnh Tuy – Yên Duyên, nối từ đường Minh Khai đến đường Vành đai 2,5; Dự án thứ 2 là dự án xây dựng đường Vành đai 2,5 đoạn Đầm Hồng - Quốc Lộ 1A; Dự án thứ 3 là dự án xây dựng tuyến đường từ đê sông Hồng đến khu đô thị mới C2 - Gamuda Gardens.

Dự án chậm tiến độ, không đủ điều kiện sẽ thu hồi

Làm rõ những nội dung chất vấn của các đại biểu, Giám đốc Sở KH-ĐT Đỗ Anh Tuấn cho biết, về việc thực hiện tổ chức các Hội nghị xúc tiến đầu tư của TP từ năm 2017 đến nay, TP đã trao quyết định chủ trương đầu tư cho 206 dự án, với tổng số vốn dự án là hơn 548 ngàn tỷ đồng. Đến nay đã có 54 dự án hoàn thành, 70 dự án đang triển khai xây dựng.

Tuy nhiên, Giám đốc Sở KH-ĐT cũng cho rằng việc triển khai các dự án còn chậm do trong quá trình cấp giấy chứng nhận đầu tư, có thay đổi Luật đầu tư. Trên cơ sở đó, TP yêu cầu rà soát lại các trình tự thủ tục pháp lý của các dự án. Trong quá trình tổ chức, việc xử lý vi phạm của các nhà đầu tư như vi phạm công tác PCCC, nghĩa vụ về đất đai, bảo hiểm xã hội, tài chính…

Một số nhà đầu tư còn chưa tích cực chủ động phối hợp với các sở ngành liên quan trong việc hoàn thiện thủ tục. “Việc chậm cũng có trách nhiệm của các sở ngành trong việc đôn đốc, kiểm tra, giám sát các nhà đầu tư tổ chức đầu tư” – ông Đỗ Anh Tuấn nói.

Sở KH-ĐT đã phối hợp tích cực đối với các nhà đầu tư hướng dẫn các thủ tục triển khai. Trong thời gian qua, Sở KHĐT đã tham mưu TP nhanh chóng sửa đổi quy trình tổ chức thực hiện đầu tư. Đến nay, KHĐT đã ban hành hướng dẫn thực hiện quy trình đầu tư, giải quyết những vướng mắc tồn đọng của các nhà đầu tư. Trong đó, vướng mắc về thủ tục đầu tư, GPMB, chủ trương đầu tư.

Giám đốc Sở KH-ĐT Đỗ Anh Tuấn trả lời chất vấn

Về giải pháp, ông Đỗ Anh Tuấn cho biết, các bộ ngành đã kiến nghị sửa đổi sửa Luật đổi đầu tư, nhà ở, luật đất đai để có thể triển khai được các dự án sử dụng đất trên địa bàn TP. Nêu việc thực hiện các biên bản ghi nhớ còn hạn chế, Giám đốc Sở KH-ĐT cho biết Sở đã hoàn thành 25/34 cam kết. TP đã ký kết 70 biên bản ghi nhớ. Về việc chậm triển khai, Giám đốc Sở KH-ĐT cho rằng nguyên nhân là do khi các đơn xuống thực trạng thì họ không đảm bảo thực hiện được theo đúng những nội dung đã cam kết.

Về giải pháp, Sở tham mưu TP các giải pháp về cải cách hành chính để các thủ tục liên thông giữa các sở ngành, hướng dẫn nhà đầu tư thực hiện theo quy trình thủ tục. Ngoài ra, Sở sẽ giám sát đầu tư, thanh tra kiểm tra, kết luận, xử lý phù hợp, để đáp ứng đúng kỳ vọng của người dân.

“Sở cam kết với HĐND TP sẽ tích cực tham mưu cho TP để đẩy nhanh tiến độ chứng nhận đầu tư đối với các dự án; giám sát chặt chẽ kết quả thực hiện đầu tư của các dự án để báo cáo TP các dự án chậm tiến độ, không đủ điều kiện thì sẽ tiến hành thu hồi” – ông Đỗ Anh Tuấn nói.

Trả lời về việc đôn đốc các dự án chậm tiến độ triển khai, Giám đốc Sở KH&ĐT Đỗ Anh Tuấn cho biết, Sở KH&ĐT đã chủ trì, phân loại các dự án môi trường có sự dụng đất, các dự án về nhà ở, thương mại dịch vụ...; làm rõ tồn tại, vướng mắc của các dự án ở đâu; đồng thời kiên quyết thu hồi các dự án chủ đầu tư chây ỳ, không triển khai. Hiện nay, có khoảng 900 dự án chậm tiến độ. Sở sẽ có các giải pháp tổ chức thực hiện.

Giám đốc Sở TN&MT Bùi Duy Cường trả lời chất vấn

Đối với dự án ngoài ngân sách, Sở chủ động xây dựng quy trình tổ chức thực hiện, gửi văn bản tới các sở ngành, quận, huyện, tập hợp đầy đủ, chuyển sang Sở Tư pháp ban hành văn bản quy phạm pháp luật, và Sở Tư pháp đã thẩm định, có báo cáo vào ngày 24-11. Sở KH&ĐT đã trình TP ban hành quy định đối với các dự án sử dụng đất trên địa bàn TP, để hướng dẫn các nhà đầu tư thực hiện các dự án trên địa bàn Hà Nội.

Trả lời về việc đôn đốc các dự án chậm tiến độ triển khai, Giám đốc Sở KH&ĐT Đỗ Anh Tuấn cho biết, Sở KH&ĐT đã chủ trì, phân loại các dự án môi trường có sự dụng đất, các dự án về nhà ở, thương mại dịch vụ...; làm rõ tồn tại, vướng mắc của các dự án ở đâu; đồng thời kiên quyết thu hồi các dự án chủ đầu tư chây ỳ, không triển khai. Hiện nay, có khoảng 900 dự án chậm tiến độ. Sở sẽ có các giải pháp tổ chức thực hiện.

Đối với dự án ngoài ngân sách, Sở chủ động xây dựng quy trình tổ chức thực hiện, gửi văn bản tới các sở ngành, quận, huyện, tập hợp đầy đủ, chuyển sang Sở Tư pháp ban hành văn bản quy phạm pháp luật, và Sở Tư pháp đã thẩm định, có báo cáo vào ngày 24-11. Sở KH&ĐT đã trình TP ban hành quy định đối với các dự án sử dụng đất trên địa bàn TP, để hướng dẫn các nhà đầu tư thực hiện các dự án trên địa bàn Hà Nội.

Trả lời chất vấn của đại biểu Vũ Mạnh Hải, Giám đốc Sở KH-ĐT Đỗ Anh Tuấn cho biết giai đoạn 2016 - 2021, Thành ủy - UBND Thành phố đã chỉ đạo rất quyết liệt đối với những công trình trọng điểm. Với 55 công trình trọng điểm được quyết nghị, hiện có 11 dự án ngân sách hoàn thành và cơ bản hoàn thành mục tiêu ban đầu, 15 dự án đang tập trung chỉ đạo thi công, 12 đang hoàn thiện thủ tục đầu tư và 7 dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư. Như vậy dự án hoàn thành mục tiêu đề ra của là 11/33 dự án, đạt 33%. Trong đó có những dự án vốn ODA, PPP...

Về nguyên nhân chậm dự án trọng điểm, ông Đỗ Anh Tuấn nhận định, việc chậm giải phóng mặt bằng là một trong những nguyên nhân chính, đây là vấn đề được các đại biểu và nhân dân hết sức quan tâm, và đã chỉ ra nhiều lần. Bên cạnh đó, trong quá trình tổ chức thực hiện, tư vấn, khảo sát, thiết kế cũng chưa sát, dẫn đến việc phải điều chỉnh dự án, điều chỉnh mức đầu tư, qua đó kéo dài thời gian thực hiện dự án. Với những dự án vốn ODA, Giám đốc Sở KH-ĐT thông tin thêm, với những công trình trọng điểm, như dự án đường sắt có thời gian thực hiện kéo dài, là dự án lớn chưa có tiền lệ dẫn đến việc tổ chức, thiết kế, thực hiện các gói thầu phải điều chỉnh, phải bổ sung từ phía bộ nghành.

Về những dự án PPP, ông Đỗ Anh Tuấn đánh giá quá trình triển khai khá phức tạp. "Từ những năm 2018 - 2019, dừng thanh toán theo Luật Tài sản công. PPP phải chuyển sang hình thức khác. Do vậy, hồ sơ mời thầu, hồ sơ phát hành hồ sơ mời thầu cũng phải dừng thực hiện", Giám đốc Sở KH-ĐT Hà Nội lý giải và cho biết thêm, bên cạnh đó, một số dự án phải thực hiện, hoàn thành quy hoạch và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trên cơ sở rà soát, đánh giá thực hiện dự án trọng điểm giai đoạn 2016 - 2020, Sở đã tham mưu Thành phố, và HĐND đã quyết nghị 39 dự án trọng điểm.

Nhiều chủ đầu tư không phối hợp với địa phương, cố tình chây ì

Giám đốc Sở TN&MT Bùi Duy Cường trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Minh Tuân cho rằng, thực hiện Nghị quyết của HĐND TP, UBND TP đã ban hành các kế hoạch, đã chỉ đạo, thực hiện các tổ công tác, lập đoàn thanh tra liên ngành thanh tra các dự án chậm. Kết qua, hiện 379 dự án đã có kết luận cụ thể, đề xuất xử lý, trong đó: 30 dự án được kiến nghị thu hồi thì nay đã thu hồi 10 dự án; 35 dự án gia hạn tiến độ theo Luật đất đai; 77 dự án đã được chủ đầu tư (CĐT) tích cực khắc phục, đưa đất vào sử dụng. Với 63 dự án chậm GPMB, các dự án còn lại vướng một số nội dung, các CĐT đang tập trung hoàn tất thủ tục.

Qua thanh tra kiểm tra đã có tác động tích cực, CĐT tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính đưa đất vào sử dụng. Nguyên nhân khách quan là do: Chính sách quy định liên quan đất đai quy hoạch có nhiều thay đổi; chờ rà soát theo QH chung và QH phân khu; tình hình dịch bệnh… Nguyên nhân chủ quan: Nhận thức ý thức chấp hành Luật Đất đai của các CĐT hạn chế, nhiều CĐT không phối hợp địa phương, cố tình chây ì không thực hiện nghĩa vụ tài chính, một số CĐT sắp hết hạn dự án thì đề nghị điều chỉnh gia hạn, một số sở ngành thực hiện chưa phối hợp đồng bộ, hiệu quả chưa cao.

Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Trọng Đông trả lời chất vấn

Từ đó, Sở đề xuất các giải pháp như: Sở TN&MT sẽ cùng các ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các nghị quyết, báo cáo giám sát HĐND và kế hoạch của UBND TP, tháo gỡ khó khăn cho các CĐT đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chây ì không thực hiện kết luận thanh tra.

Với những dự án CĐT không liên hệ chính quyền địa phương, sau GPMB chưa đầu tư xây dựng, các ngành cần quyết tâm xử lý. Đồng thời, TP tăng cường giám sát đầu tư, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật…

Sở cũng quyết tâm tập trung thực hiện xây dựng hồ sơ địa chính đảm bảo tiến độ TP gia hạn trong năm 2022 phải xong. Song, đề nghị lãnh đạo quận huyện chỉ đạo xã phường phối hợp các đơn vị rà soát thực hiện tốt kế hoạch đo đạc, đảm bảo 100% theo quy định. Trên địa bàn các quận huyên, khối lượng các thửa đất rất lớn, cần các sở ngành quận huyên phối hợp.

Tham gia trả lời chất vấn, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Trọng Đông cho biết 383 dự án trước kia HĐND TP đã có ý kiến, hiện nay các sở ngành quận huyện tiếp tục triển khai thực hiện.

Đối với 61 dự án chậm triển khai tại huyện Mê Linh, có nguyên nhân chính là do khi sáp nhập 2008, TP tạm dừng các dự án để điều chỉnh quy hoạch. Ngoài ra còn do công tác GPMB, giao đất dịch vụ, năng lực của một số chủ đầu tư không đáp ứng được yêu cầu.

“Sở TN&MT lập đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra cụ thể các dự án với tinh thần tháo gỡ vướng mắc khó khăn đối với các dự án, quan trọng nhất là đưa đất vào sử dụng. Các dự án nào do nguyên nhân chủ quan của nhà đầu tư không tích cực hợp tác thì kiên quyết phải thu hồi” – Phó Chủ tịch cho biết.

Phó Chủ tịch UBND TP Dương Đức Tuấn trả lời chất vấn

Về câu hỏi của ĐB Nguyễn Minh Đức đối với 3 dự án cụ thể trên địa bàn quận Hoàng Mai, Phó Chủ tịch UBND TP Dương Đức Tuấn cho biết, quận Hoàng Mai là một quận phát triển mạnh về hạ tầng giao thông kỹ thuật. Đây là 3 dự án theo cơ chế đối tác công tư. Tuy nhiên, cuối năm 2018, 2019, các cơ quan T.Ư và ý kiến của cử tri và các cơ quan thanh tra yêu cầu rà soát lại cơ chế đầu tư TPP để đảm bảo hiệu quả.

Sau đó, Luật đầu tư theo đối tác công tư đã được ban hành. Theo đó, các dự án theo cơ chế đầu tư TPP phải dừng lại. Đến nay chỉ còn 24 dự án còn hiệu lực theo Luật hiện hành. Do ảnh hưởng của cơ chế đầu tư, luật pháp nên 3 dự án đại biểu nêu nằm trong kế hoạch bị chậm triển khai.