Lạc quan triển vọng tín nhiệm năm 2026

Cafe Show và Tea Show – triển lãm quốc tế tổ chức tại Hà Nội vào tháng 11-2025 quy mô 350 thương hiệu. Ảnh Khánh Huy

Nền kinh tế bước vào chu kỳ tăng trưởng mới

Sau khi đạt mức tăng trưởng GDP trên 8% trong năm 2025, Việt Nam bước vào năm 2026 với kỳ vọng tăng trưởng ở mức 2 chữ số trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định. Nhiều báo cáo kinh tế gần đây của các tổ chức trong và ngoài nước đều cho rằng, động lực tăng trưởng của Việt Nam đang chuyển dịch rõ nét sang khu vực nội địa, thay vì phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu như giai đoạn trước.

Một trong những trụ cột quan trọng là đầu tư hạ tầng công. Theo dự toán ngân sách, chi cho đầu tư phát triển năm 2026 tăng tới 53% so với ước thực hiện năm 2025, tương đương khoảng 732 nghìn tỷ đồng. Dòng vốn này tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam, đường sắt đô thị, năng lượng và cảng biển, với vai trò dẫn dắt của các DN Nhà nước lớn và sự tham gia ngày càng rõ nét của khu vực tư nhân.

Theo TS Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính – tiền tệ quốc gia, đầu tư hạ tầng không chỉ tạo lực kéo cho tăng trưởng ngắn hạn mà còn cải thiện nền tảng tín nhiệm trung và dài hạn. Hạ tầng tốt hơn giúp giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh, qua đó cải thiện dòng tiền và khả năng trả nợ của DN.

Bên cạnh đầu tư, tiêu dùng nội địa được dự báo tiếp tục phục hồi trong năm 2026, với mức tăng trưởng doanh số bán lẻ khoảng 10%, cao hơn mức bình quân 8% của giai đoạn 2022 - 2025. Động lực chính đến từ sự phục hồi của du lịch quốc tế, các chính sách kích cầu như giảm thuế, tăng chi an sinh xã hội và thu nhập hộ gia đình được cải thiện.

Theo Giám đốc Savills Hà Nội Matthew Powell, tiêu dùng trong nước đang trở thành yếu tố mang tính cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam. “Khi tầng lớp trung lưu mở rộng và hành vi tiêu dùng chuyển sang các sản phẩm – dịch vụ giá trị cao hơn, nguồn cầu nội địa sẽ tạo nền tảng ổn định cho DN, qua đó hỗ trợ tích cực cho hồ sơ tín nhiệm” - ông Powell nhận xét trên một số báo kinh tế gần đây. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rủi ro khi tăng trưởng tín dụng tiếp tục cao hơn huy động vốn, gây áp lực lên mặt bằng lãi suất và chi phí vốn của DN. Đây là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ trong điều hành chính sách tiền tệ năm 2026.

Rủi ro tái cấp vốn ở mức thấp

Mặt bằng lãi suất được dự báo duy trì ở mức cao hơn so với giai đoạn trước đại dịch, trong bối cảnh DN gia tăng vay nợ để mở rộng đầu tư. Tuy nhiên, theo VIS Rating, áp lực này được giảm thiểu nhờ môi trường kinh doanh ổn định và rủi ro tái cấp vốn ở mức thấp. Dự báo trong năm 2026, EBITDA bình quân của các DN được xếp hạng tăng khoảng 22%, tương đồng với mức tăng 21% của tổng nợ. Điều này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận đang song hành với gia tăng đòn bẩy, giúp hồ sơ tín nhiệm của phần lớn DN không bị xấu đi đáng kể.

Trong bức tranh toàn cảnh, ngành xây dựng và vật liệu xây dựng được đánh giá là nhóm hưởng lợi rõ nét nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng và sự phục hồi của thị trường bất động sản. Doanh thu của nhóm này dự kiến tăng 15 – 20% trong năm 2026, qua đó cải thiện đáng kể hồ sơ tín nhiệm so với giai đoạn trước.

Đối với bất động sản nhà ở, đòn bẩy tài chính dự kiến duy trì ổn định, trong khi EBITDA có thể tăng 20-25%, nhờ dòng tiền bán hàng phục hồi và khả năng tiếp cận thị trường trái phiếu được cải thiện. Đây là điểm khác biệt so với giai đoạn 2022 - 2023, khi nhiều DN bất động sản đối mặt với rủi ro thanh khoản nghiêm trọng.

Ngược lại, các ngành định hướng xuất khẩu sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn, do thuế quan cao hơn khi xuất khẩu sang Mỹ và áp lực cạnh tranh gia tăng từ các nhà sản xuất Trung Quốc. Theo một số phân tích trên báo chí kinh tế quốc tế, xu hướng bảo hộ thương mại và bất ổn địa chính trị sẽ tiếp tục là rủi ro lớn đối với tăng trưởng lợi nhuận của nhóm DN này.

Trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, triển vọng tín nhiệm năm 2026 được dự báo phân hóa mạnh. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức 15% (so với 19% năm 2025) cùng với việc kiểm soát dòng vốn vào các dự án bất động sản rủi ro cao sẽ giúp giảm áp lực thanh khoản và hạn chế tăng trưởng nóng.

Triển vọng ổn định nhưng không chủ quan

VIS Rating dự báo tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng giảm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống mức 2,1%. Các ngân hàng quy mô lớn và công ty chứng khoán được kỳ vọng duy trì ổn định, nhờ nền tảng vốn tốt và khả năng thích ứng với môi trường lãi suất cao. Trong khi đó, rủi ro vẫn hiện hữu với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ và các công ty tài chính tiêu dùng, đặc biệt những đơn vị tập trung vào cho vay tiền mặt và tín dụng tiêu dùng rủi ro cao. Mặt bằng lãi suất cao, đòn bẩy của khách hàng cá nhân gia tăng và triển vọng thu nhập bị ảnh hưởng bởi thuế quan sẽ gây áp lực lên chất lượng tài sản của nhóm này.

Một điểm sáng đáng chú ý là thị trường trái phiếu DN. Tỷ lệ trái phiếu chậm trả trong năm 2026 được dự báo duy trì quanh mức 1,3%, tương đương năm 2025 và giảm mạnh so với mức đỉnh 12,2% của năm 2023. Giá trị trái phiếu đáo hạn năm 2026 ước khoảng 209 nghìn tỷ đồng, tương đương 14% dư nợ đang lưu hành – mức được đánh giá là có thể kiểm soát.

Theo Chủ tịch FiinRating Nguyễn Quang Thuân, niềm tin nhà đầu tư đang dần phục hồi nhờ môi trường vĩ mô ổn định và khung pháp lý ngày càng rõ ràng hơn. “Trái phiếu DN sẽ tiếp tục là kênh huy động vốn quan trọng, đặc biệt cho các ngành hạ tầng, tiện ích và vận tải trong bối cảnh nhu cầu vốn dài hạn gia tăng” - ông Nguyễn Quang Thuân nhận định.

Tổng thể, triển vọng tín nhiệm năm 2026 của Việt Nam được đánh giá ổn định, dựa trên các động lực nội tại vững chắc và sự cải thiện của thanh khoản thị trường. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng rủi ro từ bên ngoài – bao gồm bất ổn địa chính trị, biến đổi khí hậu và chính sách thuế quan – vẫn cần được theo dõi sát sao. Trong bối cảnh đó, việc duy trì kỷ luật tài chính, kiểm soát đòn bẩy và nâng cao năng lực quản trị sẽ là yếu tố then chốt để DN và hệ thống tài chính Việt Nam không chỉ giữ vững tín nhiệm trong năm 2026, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Môi trường tín nhiệm của Việt Nam năm 2025: sẽ có bước tiến ổn định VIS Rating kỳ vọng môi trường tín nhiệm của Việt Nam trong năm 2025 sẽ trở nên ổn định sau khi đã cải thiện đáng ...

Tạo môi trường tín nhiệm ổn định Công ty CP Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) kỳ vọng rằng, điều kiện tín nhiệm của Việt Nam năm 2025 ...

Ngô Sơn