Từ “điểm cầu” chuyên môn đến dịch vụ gần dân

Công tác khám chữa bệnh từ xa tại Bệnh viện Ung bướu Hà Nội. Ảnh Thái Phương

Chuyển đổi số tạo “đường băng” cho khám từ xa

Năm 2025, ngành y tế Hà Nội xác định chuyển đổi số là lực kéo then chốt để nâng chất lượng phục vụ người dân. Bộ Y tế ghi nhận Hà Nội đã có những thay đổi tích cực sau khi triển khai Chỉ thị 06/CT-BYT, nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong chăm sóc sức khỏe. Cùng thời điểm, hệ thống bệnh viện (BV) trên địa bàn tăng tốc triển khai bệnh án điện tử – yếu tố nền tảng để tư vấn/khám từ xa có đủ dữ liệu theo dõi, giảm phụ thuộc giấy tờ. Hà Nội đang đẩy mạnh hồ sơ bệnh án điện tử; có thể kể tới BV Đa khoa Hà Đông là một trong những BV hoàn thành triển khai, cho thấy tiến độ số hóa đã đi vào nhóm BV tuyến TP/quận, huyện.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội (Hanoi CDC), việc đầu tư hạ tầng và liên thông dữ liệu, trong đó có kết nối – liên thông dữ liệu BHYT của nhiều cơ sở khám chữa bệnh là điều kiện quan trọng để các hoạt động khám từ xa không chỉ dừng ở chuyên môn, mà có thể tích hợp quản trị, theo dõi và thanh toán.

Năm 2025, hoạt động phổ biến nhất của khám chữa bệnh từ xa tại Hà Nội vẫn là hội chẩn, tư vấn chuyên môn giữa tuyến trên – tuyến dưới, gắn với mạng lưới telehealth mà Bộ Y tế phát động trong Đề án “Khám, chữa bệnh từ xa” giai đoạn 2020-2025 (Quyết định 2628/QĐ-BYT). Nhiều BV T.Ư/đầu ngành đặt tại Hà Nội tiếp tục duy trì vai trò “đầu mối” hỗ trợ tuyến dưới. BV Hữu nghị Việt Đức có các hoạt động hội chẩn từ xa hỗ trợ chuyên môn cho BV tuyến dưới trong năm 2025, phản ánh tính thường xuyên của mô hình này trong xử trí ca bệnh khó, cấp cứu chấn thương, ngoại khoa…

Một số BV chuyên khoa của Hà Nội cũng xây dựng, duy trì hệ thống và trung tâm tư vấn – khám chữa bệnh từ xa. BV Phụ sản Hà Nội giới thiệu mô hình trung tâm tư vấn, khám chữa bệnh từ xa gắn với mục tiêu hỗ trợ chuyên môn liên tục cho tuyến dưới và hỗ trợ người dân. Trong khi đó, các BV chuyên khoa như Ung bướu Hà Nội đã triển khai hệ thống telehealth thuộc dự án/đề án giai đoạn 2020–2025, tạo năng lực cho hội chẩn, trao đổi chuyên môn trong điều trị ung thư – lĩnh vực cần phác đồ chuẩn và theo dõi sát.

Các BV trong “hệ sinh thái” Hà Nội cũng duy trì các chương trình telehealth định kỳ theo chuyên đề. BV Tim Hà Nội công bố các chương trình telehealth/“truyền hình trực tuyến” phục vụ chỉ đạo tuyến, cập nhật chuyên môn và hỗ trợ điều trị.

Thách thức: chuẩn hóa quy trình, bảo đảm chất lượng và dòng dữ liệu

Có thể khái quát một số kết quả nổi bật của Hà Nội trong năm 2025: thứ nhất, telehealth không còn là hoạt động đơn lẻ. Nhiều BV gắn khám từ xa với “bộ ba” chuyển đổi số: bệnh án điện tử – định danh/tiếp đón điện tử – liên thông dữ liệu. Việc Hà Nội đẩy mạnh hồ sơ bệnh án điện tử là dấu hiệu trực quan cho xu hướng này.

Thứ hai, mạng lưới hỗ trợ chuyên môn được duy trì thường xuyên. Các BV đầu ngành ở Hà Nội tiếp tục là “đầu kéo” cho tuyến dưới qua hội chẩn từ xa; các BV chuyên khoa của TP xây dựng trung tâm/điểm cầu duy trì tư vấn, đào tạo và hỗ trợ.

Thứ ba, người bệnh được hưởng lợi rõ hơn ở khâu tiếp cận. Trên thực tế, khám chữa bệnh từ xa tại Hà Nội năm 2025 thường phát huy hiệu quả ở các nhóm: tư vấn sau điều trị, theo dõi bệnh mạn tính, sàng lọc ban đầu, và đặc biệt là hỗ trợ chẩn đoán/điều trị ca khó tại tuyến dưới thông qua hội chẩn. Tuy vậy, bức tranh cũng cho thấy độ chênh giữa các cơ sở. Không phải BV nào cũng có hạ tầng, nhân lực CNTT, quy trình dữ liệu và kịch bản vận hành để “làm đều tay”. Một số nơi mạnh về chuyên môn nhưng thiếu tích hợp hệ thống; nơi khác có nền tảng số nhưng thiếu nhân lực vận hành hoặc chưa chuẩn hóa quy trình khám từ xa.

Năm 2025 cũng là thời điểm nhiều cơ sở y tế phải trả lời đồng thời ba câu hỏi khó: khám từ xa cho nhóm bệnh nào, mức độ nào? Đề án của Bộ Y tế xác định vai trò hỗ trợ tuyến dưới và người dân, nhưng khi mở rộng thực hành, từng BV cần tiêu chí rõ ràng: trường hợp nào đủ điều kiện khám/tư vấn từ xa, trường hợp nào phải khám trực tiếp để bảo đảm an toàn người bệnh.

Chất lượng chuyên môn được kiểm soát ra sao? Khám từ xa càng thuận tiện càng dễ bị lạm dụng: tư vấn quá nhanh, thiếu thông tin nền, hoặc “dồn việc” sang người bệnh. Do đó, yêu cầu về dữ liệu tối thiểu, lưu vết tư vấn, và quy trình chuyển tuyến/khuyến cáo khám trực tiếp là rất quan trọng. Dữ liệu có liền mạch không? Telehealth muốn bền vững phải đi cùng bệnh án điện tử và liên thông dữ liệu. Việc Hà Nội thúc đẩy bệnh án điện tử và kết nối dữ liệu BHYT là hướng đi đúng, nhưng mức độ hoàn thiện giữa các cơ sở cần thêm thời gian và nguồn lực.

Nếu giai đoạn 2020-2024 là thời kỳ “lập mạng lưới, dựng điểm cầu”, thì năm 2025 của Hà Nội có thể xem là giai đoạn chuyển pha sang tích hợp hệ thống: đưa telehealth vào quỹ đạo chuyển đổi số, gắn khám từ xa với hồ sơ bệnh án điện tử và quản trị dữ liệu, đồng thời duy trì trục hội chẩn/đào tạo từ xa để nâng năng lực tuyến dưới.

Công tác khám chữa bệnh từ xa tại Hà Nội năm 2025 cho thấy một xu hướng rõ: đi từ mô hình “điểm cầu” sang mô hình “dịch vụ” – nơi công nghệ không chỉ giúp kết nối bác sĩ với bác sĩ, mà còn từng bước kết nối BV với người dân bằng dữ liệu, quy trình và chuẩn chất lượng.

	Ưu tiên thúc đẩy liên thông dữ liệu – “chìa khóa” để khám chữa bệnh từ xa phát triển bền vững
	Khám chữa bệnh từ xa được bảo hiểm y tế chi trả: những “nút thắt” cần gỡ

Thái Phương