Vụ 120 tấn thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi: Trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan

Hơn 120 tấn thịt nhiễm bệnh vào Công ty CP Đồ hộp Hạ Long bị cơ quan công an phát hiện. Ảnh CACC

Phát hiện 120 tấn thịt lợn nhiễm bệnh

Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hải Phòng vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam 9 người để điều tra về hành vi vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm, liên quan đến vụ việc tuồn hơn 120 tấn thịt nhiễm bệnh vào Công ty CP Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco). DN này bị các cơ quan chức năng phát hiện đang lưu trữ 120 tấn thịt lợn nhiễm virus dịch tả lợn Châu Phi trong nhà xưởng để chế biến đồ hộp đưa ra thị trường.

Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện kho hàng của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long đang tập kết số lượng lớn thịt lợn không bảo đảm chất lượng. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy toàn bộ 120 tấn thịt lợn tại đây đều dương tính với virus dịch tả lợn Châu Phi. Nhiều lô thịt có dấu hiệu ôi thiu, chảy nước, bốc mùi hôi, không đáp ứng bất kỳ tiêu chuẩn nào để làm nguyên liệu thực phẩm. Trong tổng số thịt nhiễm bệnh nói trên, cơ quan điều tra xác định khoảng 2 tấn đã được công ty đưa vào dây chuyền chế biến thành các sản phẩm đồ hộp Hạ Long hoàn chỉnh.

Halong Canfoco tiền thân là Nhà máy Cá hộp Hạ Long của TP Hải Phòng, thành lập năm 1957, là DN có lịch sử lâu đời trong ngành chế biến thực phẩm. Hiện công ty sở hữu 3 nhà máy và 3 văn phòng, phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các sản phẩm đồ hộp Hạ Long từng được quảng bá rộng rãi với nhiều dòng quen thuộc như pate “cột đèn” Hải Phòng, pate gan, thịt hộp, cá ngừ ngâm dầu…, được phân phối trên toàn quốc và xuất khẩu sang nhiều thị trường nước ngoài. Được biết Halong Canfoco là DN hoạt động lâu năm trong mảng sản xuất đồ hộp. Đáng chú ý nhất, sản phẩm đóng hộp nhãn hiệu “pate Cột Đèn Hải Phòng” của công ty này từng được các KOL, người nổi tiếng quảng bá trên mạng xã hội nên được nhiều người tin dùng và có doanh số bán ra rất cao trên các sàn thương mại điện tử. Vụ việc này là cú sốc đối với niềm tin tiêu dùng và tạo ra làn sóng tẩy chay mạnh mẽ trên cả nước.

Các đối tượng chịu hình phạt nào?

Liên quan đến vụ việc trên, nhiều bạn đọc đặt câu hỏi, các đối tượng trong vụ án sẽ bị xử lý thế nào và người tiêu dùng cần làm gì để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi mua phải sản phẩm của công ty Halong Canfoco(?), luật sư Đinh Thị Nguyên, Giám đốc Công ty Luật TNHH Minh Nguyên Legalsun, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, hành vi sử dụng động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật thuộc diện phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật để chế biến thực phẩm, hoặc cung cấp, bán thực phẩm mà biết có nguồn gốc từ động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy, với giá trị sản phẩm từ 10 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, sẽ bị xử lý hình sự về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm” theo Điều 317, Bộ luật Hình sự.

Theo đó, khung hình phạt thấp nhất là phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Khung hình phạt cao nhất là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm trong các trường hợp: gây ngộ độc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của 201 người trở lên; Gây tổn hại cho sức khỏe của 3 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 201% trở lên; thực phẩm có sử dụng chất, hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, phụ gia thực phẩm hoặc chất hỗ trợ chế biến thực phẩm cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục được phép sử dụng, có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên. Ngoài chế tài xử lý hình sự trên, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung như phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Cũng theo luật sư Đinh Thị Nguyên, trên mạng xã hội những ngày gần đây đang lan truyền nhiều video, clip ghi lại cảnh người tiêu dùng vứt bỏ các sản phẩm đồ hộp mang nhãn hiệu “pate Cột Đèn Hải Phòng” của Halong Canfoco nhằm thể hiện sự bức xúc, tẩy chay và phản đối hành vi bị cho là coi thường sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, khi sản phẩm nghi kém chất lượng bị vứt bỏ hoặc tiêu hủy, cơ quan chức năng sẽ gặp khó khăn trong việc thống kê, xác định số lượng và giá trị hàng hóa vi phạm, cũng như xác định số lượng người tiêu dùng thực sự bị ảnh hưởng. Điều này còn gây trở ngại trong việc làm rõ hành vi vi phạm đã diễn ra trong bao lâu, liệu ngoài 120 tấn thịt lợn chết chưa kịp chế biến bị thu giữ thì còn bao nhiêu sản phẩm tương tự đã được đưa ra thị trường trước đó. “Việc tự ý tiêu hủy sản phẩm còn khiến người tiêu dùng đánh mất tư cách bị hại, kéo theo việc mất quyền khiếu nại, quyền yêu cầu hoàn tiền và yêu cầu bồi thường thiệt hại”, luật sư Đinh Thị Nguyên phân tích.

Trong khi đó, chính các sản phẩm này lại là chứng cứ quan trọng để xác định phạm vi vi phạm, số lượng hàng hóa bị ảnh hưởng và số lượng người bị hại – những yếu tố có thể tác động trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm pháp lý theo hướng bất lợi cho người vi phạm hoặc ngược lại, có lợi cho họ nếu thiếu chứng cứ. Theo quy định tại Điều 48, Bộ luật Hình sự năm 2015; khoản 5 Điều 4, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023; Điều 608, Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 61, Luật Chất lượng, sản phẩm hàng hóa năm 2007, người tiêu dùng đã mua các sản phẩm kém chất lượng của Halong Canfoco hoàn toàn có quyền yêu cầu hoàn trả tiền mua hàng, bồi thường các thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.

Bồi thường trong hoàn cảnh này có thể bao gồm nhưng không giới hạn bởi các chi phí khám, chữa, điều trị nếu việc sử dụng thực phẩm kém chất lượng dẫn tới ngộ độc hoặc ảnh hưởng tới sức khỏe cho người tiêu dùng; hoặc các thiệt hại do phải thu hồi nếu là siêu thị, tạp hóa, đơn vị trung gian phân phối, bán hàng buộc phải thu hồi, dừng giao dịch các sản phẩm đã mua từ Halong Canfoco. Vì vậy, thay vì vội vàng vứt bỏ sản phẩm, các hành động được luật sư khuyến nghị người tiêu dùng cần giữ lại bao bì, vỏ hộp, chụp ảnh, quay video thể hiện rõ thông tin sản phẩm, lưu giữ hóa đơn mua hàng và chủ động làm việc với điểm bán để yêu cầu hoàn tiền hoặc giải quyết khiếu nại.

	Vụ "biến" 14 tấn thịt trâu thành thịt bò Wagyu: Án phạt nào cho các đối tượng?
	Phú Thọ: phát hiện và ngăn chặn gần 38 tấn thịt lợn nhiễm bệnh tuồn ra thị trường
	Triệt phá đường dây mua bán hơn 60 tấn lợn nhiễm dịch bệnh ở Hà Nội