Triển lãm tượng ngựa gỗ Tây Nguyên độc bản giữa lòng Hà Nội

10:44 | 09/01/2026

Trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” mang đến cuộc gặp gỡ giàu tầng nghĩa giữa nghệ thuật dân gian Tây Nguyên, sáng tạo đương đại và tinh thần đạo học. Từ những pho tượng gỗ thô mộc không bao giờ trùng lặp đến các tạo hình ngựa sơn mài, hội họa hiện đại, triển lãm gợi mở khát vọng bền bỉ, hành động và tiến bước trong năm Bính Ngọ.

Triển lãm tượng ngựa gỗ Tây Nguyên độc bản giữa lòng Hà Nội

Toàn cảnh không gian trưng bày “Ngựa về phố” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi hội tụ các giá trị học thuật, văn hóa lâu đời. Việc đưa hình tượng ngựa vào không gian di sản không chỉ là sắp đặt mỹ thuật mà còn là một cuộc đối thoại giữa truyền thống đạo học và tinh thần vận động không ngừng của xã hội đương đại.

Trưng bày khắc họa hình ảnh con ngựa vừa gần gũi với truyền thống, vừa mang tinh thần thời đại, phản ánh khát vọng bứt phá trong tư duy, hành động và sáng tạo.

Dưới góc nhìn của các nhà nghiên cứu văn hóa, hình tượng ngựa hiện lên như biểu trưng của sức mạnh, lòng trung thành và sự bền bỉ, là những phẩm chất gắn bó với đời sống cộng đồng và các hành trình lịch sử của người Việt.

Với triển lãm “Ngựa về phố”, hình tượng ngựa được đặt trong mối liên hệ với tinh thần lập thân, lập nghiệp thông qua học tập và rèn luyện – những giá trị cốt lõi mà Văn Miếu – Quốc Tử Giám đại diện.

Theo nhà nghiên cứu Đặng Minh Tâm, nghề tạc tượng gỗ dân gian Tây Nguyên vốn bắt nguồn từ việc làm tượng cho nhà mồ, mới được khôi phục trong thời gian gần đây. Quá trình sáng tác không theo thước tấc chuẩn mực, không dùng thước đo mà đo bằng gang tay, sải tay của chính người thợ.

Là hoạt động khởi động chào mừng năm mới Bính Ngọ, trưng bày "Ngựa về phố" nhanh chóng tạo được sự thu hút với công chúng.

Là điểm nhấn chính của trưng bày, những pho tượng gỗ Tây Nguyên mang vẻ thô mộc, không mài bóng, không sơn phết cầu kỳ. Chính sự giản dị ấy lại chứa đựng linh hồn của núi rừng, của cộng đồng, tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt với công chúng trong nước và quốc tế.

Theo nhà nghiên cứu Tây Nguyên Đặng Minh Tâm, điểm đặc biệt của trưng bày này đó là tượng ngựa trong không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám, vì thế ngựa cũng gắn với đạo học. Theo đó, có những con ngựa học bài, ngựa giám thị, ngựa canh trẻ học, hay ngựa vinh quy bái tổ (ngựa cưỡi trên con ngựa khác)...

Nghề tạc tượng gỗ Tây Nguyên theo hình thức cha truyền con nối, các người thợ không qua trường lớp nào. Từ những khúc gỗ ban đầu, người nghệ nhân sẽ dùng trí tưởng tượng để sáng tạo dựa trên hình dáng gốc. Chính vì thế, mỗi một bức tượng là độc bản và không có bức tượng nào giống nhau.

Bên cạnh tượng gỗ dân gian, các tác phẩm ngựa sơn mài của nhóm Lamphong Studio mang đến sắc thái khác: hình ảnh những chú ngựa béo múp, trang trí hoa văn dân gian, kết nối mỹ thuật truyền thống với ngôn ngữ tạo hình hiện đại.

Ngựa trong sáng tạo hội họa đương đại của mang dáng dấp phóng khoáng, giàu chuyển động, thể hiện tinh thần tiến bước và năng lượng bứt phá, phù hợp với khí thế của năm Bính Ngọ.

Sự đa dạng chất liệu và phong cách từ gỗ dân gian, sơn mài đến hội họa hiện đại tạo nên một không gian trưng bày nhiều lớp nghĩa, nơi quá khứ và hiện tại cùng tồn tại, bổ sung cho nhau. tượng gỗ Tây Nguyên với vẻ đẹp hồn nhiên, thô mộc đặc biệt được người nước ngoài yêu thích, nhất là công chúng Pháp và Hàn Quốc, bởi tính nguyên bản và cá tính nghệ thuật rõ nét.

Bộ sưu tập ngựa được sắp đặt trên thân cây của họa sĩ Lê Huy tạo nên điểm nhấn thị giác mạnh mẽ. Cách trưng bày không chỉ giới thiệu tác phẩm mà còn gợi liên tưởng về mối quan hệ giữa thiên nhiên, nghệ thuật và con người.

Trưng bày “Ngựa về phố” kéo dài đến hết tháng 3, không chỉ là hoạt động nghệ thuật chào năm mới mà còn là một gợi mở văn hóa, nơi đạo học, truyền thống và sáng tạo đương đại cùng song hành trong không gian di sản.