Nhật Bản giải tán Hạ viện trong ngày khai mạc Quốc hội, mở đường cho bầu cử sớm lịch sử

Đời sống quốc tế 15:52 | 23/01/2026

Chiều 23/1, Nhật Bản chính thức giải tán Hạ viện, mở đường cho một cuộc bầu cử sớm trong bối cảnh chính trường nước này đứng trước nhiều biến động.

Nhật Bản giải tán Hạ viện trong ngày khai mạc Quốc hội, mở đường cho bầu cử sớm lịch sử

Nhật Bản chuẩn bị cho một cuộc bầu cử sớm khi chính trường gặp nhiều biến động.

Động thái này lập tức thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận, khi đây là lần đầu tiên trong vòng 60 năm Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội, đồng thời cũng là lần đầu tiên kể từ khi các kỳ họp thường kỳ bắt đầu được tổ chức vào tháng 1.

Theo đó, quyết định mang tính bước ngoặt này được thông qua trong cuộc họp Nội các diễn ra vào sáng cùng ngày. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cùng toàn bộ các bộ trưởng đã ký văn kiện giải tán Hạ viện ngay khi kỳ họp thường kỳ Quốc hội Nhật Bản lần thứ 220 chính thức bắt đầu. Đến phiên họp toàn thể của Hạ viện khai mạc lúc 13h00, Chủ tịch Hạ viện Nukaga Fukushiro đã đọc Chiếu thư giải tán, qua đó chính thức chấm dứt nhiệm kỳ của cơ quan lập pháp này.

Việc giải tán Hạ viện được đánh giá là một bước đi hiếm thấy và mang tính lịch sử trong đời sống chính trị Nhật Bản thời hậu chiến. Dù nhiệm kỳ của các nghị sỹ hiện tại còn kéo dài đến năm 2028, Thủ tướng Takaichi cho rằng bà cần một sự ủy thác trực tiếp từ cử tri để củng cố tính chính danh cho cương vị thủ tướng bắt đầu từ tháng 10/2025, cũng như cho liên minh cầm quyền mới giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP) được thành lập cùng thời điểm.

Theo kế hoạch, các chính đảng sẽ chính thức khởi động chiến dịch tranh cử từ ngày 27/1, trước khi cử tri Nhật Bản đi bỏ phiếu vào ngày 8/2. Khoảng thời gian từ lúc giải tán Hạ viện đến ngày bầu cử chỉ kéo dài 16 ngày, được coi là ngắn nhất trong lịch sử Nhật Bản thời hậu chiến. Điều này dự báo sẽ khiến cuộc vận động tranh cử diễn ra dồn dập, căng thẳng và giàu tính đối đầu.

Cuộc bầu cử lần này cũng đánh dấu sự xuất hiện của một lực lượng đối lập mới mang tên Liên minh Cải cách trung dung (Centrist Reform Alliance – CRA), được thành lập bởi đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ) và đảng Công Minh (Komeito). Đáng chú ý, Komeito từng là đối tác liên minh của LDP suốt 26 năm trước khi tách ra, khiến cục diện chính trị Nhật Bản bước vào giai đoạn tái cấu trúc đáng kể.

Về nội dung tranh cử, các vấn đề kinh tế – tài chính được dự báo sẽ trở thành tâm điểm, trong bối cảnh giá cả leo thang kéo dài. Liên minh cầm quyền đang cân nhắc phương án tạm đình chỉ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, trong khi liên minh đối lập chủ trương bãi bỏ hoàn toàn loại thuế này. Bài toán bảo đảm nguồn thu thay thế cho ngân sách nhà nước được cho là sẽ tạo ra nhiều tranh luận gay gắt trong suốt chiến dịch.

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến chính trị và tiền bạc, đặc biệt là dư âm từ bê bối quỹ đen từng gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của LDP trong những năm gần đây, cũng được dự báo sẽ tiếp tục bị đào sâu trong các cuộc tranh luận. Các chủ đề nhạy cảm khác như chính sách đối với cư dân nước ngoài và quản lý lượng khách du lịch gia tăng mạnh mẽ cũng nhiều khả năng trở thành điểm nóng trên nghị trường và trong dư luận xã hội.

Dù Nội các của Thủ tướng Takaichi hiện vẫn duy trì được tỷ lệ ủng hộ tương đối cao, khối cầm quyền thực tế chỉ nắm giữ đa số sít sao tại Hạ viện với 233/465 ghế và đang ở thế thiểu số tại Thượng viện với 120/248 ghế. Điều này buộc chính phủ phải tiếp tục tìm kiếm sự hợp tác từ các đảng đối lập để thông qua các dự luật quan trọng, đồng thời khiến kết quả cuộc bầu cử sắp tới có ý nghĩa then chốt đối với sự ổn định chính trị của Nhật Bản trong giai đoạn tới.