Kỳ 4: Cần tư duy đột phá để tháo gỡ điểm nghẽn

Nhiều người thu nhập thấp gặp khó khăn khi làm thủ tục đăng ký mua NỞXH tại Dự án NƠXH thuộc Khu đô thị mới Kinh Chung, Hà Nội. Ảnh T.A

“Chạy đua” với thời hạn nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội

Theo ghi nhận, người dân tại Hà Nội đang gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ mua NƠXH, “tắc” ở khâu xác nhận điều kiện nhà ở và thu nhập - đặc biệt là đối với nhóm lao động tự do. Nhiều người phản ánh đã mất cả tháng trời mà vẫn chưa hoàn tất được thủ tục.

Anh Phạm Văn Đồng, ở Hà Nội cho biết, trong ngày đầu Chủ đầu tư Dự án NƠXH tại ô đất CT3, CT4 thuộc Khu đô thị mới Kim Chung, Hà Nội tiếp nhận hồ sơ mua nhà, anh đã đến sếp hàng từ rạng sáng với mong muốn đăng ký được một căn hộ cho gia đình. Thế nhưng khi tới nơi, anh hoàn toàn "ngã ngửa" khi đã có rất đông người dân đến xếp hàng, nhiều người thậm chí đến từ chiều hôm trước.

Theo anh Phạm Văn Đồng, để hoàn thiện hồ sơ, người dân phải thực hiện nhiều thủ tục hành chính khá mất thời gian. Cụ thể, việc xin giấy xác nhận thu nhập tại trung tâm hành chính công thường mất khoảng 2 ngày làm việc, còn xác nhận điều kiện về nhà ở kéo dài tới 10 ngày làm việc. Chỉ riêng với 2 loại giấy tờ này đã “ngốn” gần hết thời gian nộp hồ sơ. Chưa kể người dân còn phải chuẩn bị nhiều giấy tờ khác hoặc gặp vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục, khiến không ít trường hợp rơi vào cảnh “chạy đua” với thời hạn nộp hồ sơ.

Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án Dự án NƠXH CT3 Kim Chung cho biết, ngay từ ngày đầu tiên mở tiếp nhận hồ sơ, lượng người dân đến đăng ký đã tăng đột biến, vượt xa mức dự đoán. Việc người dân chưa nắm rõ quy trình khiến tình trạng chen lấn, tự lập danh sách thứ tự diễn ra từ tối hôm trước ngày chính thức tiếp nhận.

Để bảo đảm công khai và tránh tiêu cực, Chủ đầu tư đã phát thanh thông báo định kỳ, tuyên bố không công nhận mọi danh sách tự lập, yêu cầu người dân chỉ bấm số theo quy trình chính thức. Các biện pháp này giúp lập lại trật tự nhưng đồng thời làm tăng áp lực lên đội ngũ xử lý hồ sơ.

Ông Nguyễn Thành Trung cho biết, sau quá trình rà soát, Chủ đầu tư ghi nhận phần lớn hồ sơ gặp lỗi, dẫn đến phải bổ sung nhiều lần hoặc trả lại. Những vướng mắc phổ biến gồm: thiếu bảng lương, phiếu chi, sao kê thu nhập; xác nhận thu nhập không khớp với sao kê, hoặc sao kê thiếu khoản chi trả; hợp đồng lao động hết hạn hoặc dưới 12 tháng nhưng đơn vị sử dụng lao động vẫn xác nhận vượt thời gian; nhiều trường hợp nhận lương tiền mặt nhưng không có chứng từ; chữ ký không thống nhất giữa các biểu mẫu; kê khai sai thông tin, tẩy xóa hoặc sửa đổi mẫu đơn,... "Tỷ lệ sai sót cao khiến quá trình thẩm định kéo dài, làm tăng đáng kể khối lượng công việc của bộ phận chuyên môn” - ông Nguyễn Thành Trung cho biết.

Hà Nội sẽ tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nhà ở xã hội

Thực tế cho thấy, nguyên nhân chủ yếu khiến NƠXH chưa phát triển tương xứng với nhu cầu là do thiếu quỹ đất, công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc, quy trình thủ tục đầu tư kéo dài và lợi nhuận thấp khiến DN không mặn mà tham gia. Trong khi đó, giá nhà thương mại không ngừng tăng, vượt xa khả năng chi trả của người dân thu nhập trung bình, khiến bài toán an cư ngày càng trở nên nan giải. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có chính sách đặc thù, đủ mạnh và linh hoạt để tháo gỡ khó khăn, tạo cú hích mới cho thị trường NƠXH của Thủ đô.

Trước những thách thức đó, Hà Nội đang khẩn trương xây dựng Nghị quyết về chính sách đặc thù phát triển NƠXH, dựa trên nền tảng Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2024 và Luật Nhà ở (sửa đổi). Dự thảo Nghị quyết được đánh giá là bước chuyển đột phá, mở ra cơ chế mới giúp huy động nguồn lực xã hội cho phân khúc đặc biệt quan trọng này.

Theo đó, TP sẽ hỗ trợ tối đa 50% chi phí hạ tầng kỹ thuật bên ngoài hàng rào dự án đối với dự án NƠXH độc lập; riêng các dự án chỉ cho thuê hoặc thuê mua sẽ được hỗ trợ đến 100% chi phí hạ tầng. Chủ đầu tư còn được miễn toàn bộ lệ phí và thủ tục hành chính từ khâu chuẩn bị đầu tư đến khi đủ điều kiện khởi công, góp phần rút ngắn thời gian và giảm chi phí triển khai dự án. Về tín dụng, Hà Nội đề xuất cho phép chủ đầu tư được vay tối đa 80% tổng mức đầu tư từ nguồn ngân sách ủy thác qua Quỹ Đầu tư phát triển TP, với thời hạn vay lên tới 25 năm và lãi suất thấp hơn từ 2 - 5% so với ngân hàng thương mại. Đối với người mua, thuê hoặc thuê mua NƠXH, các gói vay ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội vẫn được duy trì, bảo đảm khả năng tiếp cận vốn. Dự thảo Nghị quyết cũng làm rõ vai trò của chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền 2 cấp của Hà Nội, giúp việc quản lý, giám sát và tổ chức thực hiện được cụ thể và gần dân hơn. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết để chính sách phát triển NƠXH thực sự đi vào đời sống, gắn với nhu cầu của từng khu vực dân cư. Những giải pháp trên nếu được triển khai đồng bộ sẽ góp phần tháo gỡ các “nút thắt” lớn nhất hiện nay: từ quỹ đất, thủ tục hành chính đến nguồn vốn. Hy vọng rằng, với những điều chỉnh kịp thời và thực chất, các “rào cản” mà lao động tự do đang vướng phải sẽ sớm được tháo gỡ, để chính sách NƠXH thực sự đến đúng đối tượng, giúp người dân ổn định cuộc sống.

(Còn nữa)

	Kỳ 1: Để giao dịch dân sự không bị vô hiệu...
	Kỳ 2: Minh bạch trong thông tin, tuân thủ pháp luật
	Kỳ 3: Xử nghiêm hành vi gian lận “chạy suất”, “cò mồi”