Từ hành lang pháp lý đến động lực tăng trưởng mới

Diễn đàn được tổ chức nhằm góp phần hiện thực hóa Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia, giai đoạn 2026 - 2030.

Tham dự diễn đàn có lãnh đạo Bộ Công Thương; đại diện các đơn vị chức năng thuộc Bộ, cơ quan của Quốc hội; cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng. Sự kiện thu hút sự quan tâm lớn của giới hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp, khi các cơ chế, chính sách mới của Quốc hội đang chờ được cụ thể hóa và triển khai đồng bộ trong thực tiễn.

Từ chủ trương lớn đến yêu cầu hiện thực hóa chính sách

Diễn đàn được tổ chức nhằm góp phần hiện thực hóa Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia, giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời quán triệt các chủ trương lớn của Đảng về phát triển năng lượng theo Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây cũng là dịp để làm rõ việc triển khai các chiến lược, quy hoạch quan trọng của ngành năng lượng, gắn với chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Văn Minh nhấn mạnh: ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết mang tính đột phá, được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển động mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về năng lượng.

Theo đại diện Ban tổ chức, Nghị quyết không chỉ tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại lâu nay về thể chế, quy hoạch, thủ tục đầu tư và huy động nguồn lực, mà còn mở ra hành lang pháp lý mới cho phát triển các loại hình năng lượng, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ năng lượng; từng bước hình thành thị trường điện cạnh tranh, minh bạch theo lộ trình phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Thực tiễn phát triển ngành năng lượng giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng mang tính nền tảng, trong đó nổi bật là sự phát triển nhanh của các nguồn năng lượng tái tạo, góp phần đa dạng hóa cơ cấu nguồn điện và giảm áp lực lên các nguồn năng lượng truyền thống.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành năng lượng vẫn đối mặt với không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án và chính sách. Nhiều dự án chậm tiến độ do vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai, môi trường; hạ tầng truyền tải chưa theo kịp tốc độ phát triển nguồn điện; cơ chế huy động vốn và chia sẻ rủi ro còn thiếu đồng bộ.

Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là ban hành các cơ chế, chính sách mới, mà quan trọng hơn là làm thế nào để các cơ chế, chính sách đó đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả và đồng bộ. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được nhiều đại biểu nhấn mạnh tại diễn đàn.

Tại diễn đàn, các phiên trình bày tham luận tập trung làm rõ nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, nổi bật là định hướng phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 trên cơ sở tổng hợp các nội dung chính của Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia; Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và các quy hoạch ngành liên quan.

Bên cạnh đó là các nội dung về cơ chế huy động nguồn lực xã hội và tài chính cho phát triển năng lượng; đánh giá kết quả đạt được và những điểm nghẽn đang cản trở quá trình phát triển ngành; phân tích các nội dung trọng tâm của Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Đặc biệt, nhiều tham luận đi sâu đề xuất chính sách phát triển điện gió ngoài khơi và hệ thống lưu trữ năng lượng - những lĩnh vực được xác định có vai trò then chốt trong việc bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao tính linh hoạt của hệ thống điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh trong giai đoạn tới. Cùng với đó là các giải pháp tháo gỡ vướng mắc về đất đai, môi trường và thủ tục hành chính trong triển khai các dự án năng lượng.

Tính khả thi là yếu tố quyết định, gỡ nút thắt để tăng tốc phát triển

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, Nghị quyết 253/2025/QH15 có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tạo lập khung chính sách ổn định cho phát triển năng lượng giai đoạn tới.

Theo TS. Cấn Văn Lực, để các cơ chế, chính sách thực sự phát huy hiệu quả, cần đặc biệt chú trọng đến tính khả thi trong triển khai. “Nguồn cung năng lượng ổn định, linh hoạt sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho tăng trưởng GDP, phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, ông Cấn Văn Lực nhấn mạnh.

Cũng theo vị chuyên gia này, chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch và bền vững không chỉ giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải, mà còn mở ra cơ hội hình thành những ngành công nghiệp năng lượng mới có giá trị gia tăng cao, tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế.

Phiên thảo luận với chủ đề “Những vấn đề đặt ra đối với phát triển năng lượng giai đoạn 2026 - 2030” đã quy tụ nhiều nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế - năng lượng, đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.

Các ý kiến thảo luận tập trung phân tích, làm rõ nhiều nội dung trọng tâm của Nghị quyết 253/2025/QH15, trong đó có việc hoàn thiện hạ tầng thông tin phục vụ quản lý và vận hành hệ thống năng lượng; tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hành chính, phê duyệt dự án và đất đai; đề xuất giải pháp phát triển điện gió ngoài khơi và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Nhiều đại biểu cho rằng, việc chuyển hóa các định hướng, chủ trương lớn thành giải pháp chính sách cụ thể, khả thi là yếu tố then chốt quyết định thành công của giai đoạn 2026 - 2030.

Tác động lan tỏa tới phát triển kinh tế - xã hội

Với những cơ chế, chính sách mang tính đột phá, Nghị quyết của Quốc hội được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động sâu rộng đối với phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong giai đoạn 2026 - 2030 và xa hơn.

Theo đó, an ninh năng lượng quốc gia sẽ được củng cố vững chắc, nâng cao khả năng tự chủ và chủ động ứng phó với những biến động địa chính trị cũng như thị trường năng lượng toàn cầu. Đồng thời, ngành năng lượng sẽ có thêm dư địa để phát triển theo hướng hiện đại, hội nhập sâu rộng, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Thông qua diễn đàn, Ban tổ chức kỳ vọng góp phần nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong xã hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia; đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn và luận cứ khoa học phục vụ công tác hoàn thiện chính sách và tổ chức thực hiện Nghị quyết của Quốc hội.

“Diễn đàn hiện thực hóa cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030” được đánh giá là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần kết nối chủ trương, chính sách với thực tiễn triển khai; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan lập pháp, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Qua đó, diễn đàn góp phần thúc đẩy việc tổ chức thực hiện hiệu quả các quyết sách của Quốc hội, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển năng lượng bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn phát triển mới.

Tăng trưởng 2025 tạo đà quan trọng cho mục tiêu hai con số