Bộ Y tế cảnh báo về vi rút Nipah, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện rất cao, dao động từ 40–75%. Đến nay, thế giới vẫn chưa có vắc xin cũng như thuốc điều trị đặc hiệu đối với vi rút Nipah cho cả người và động vật.

Trong bối cảnh đó, tình hình dịch bệnh tại Ấn Độ đang thu hút sự quan tâm của giới y tế quốc tế. Từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, nước này ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính. Dù số ca chưa nhiều, song sự xuất hiện trở lại của vi rút Nipah tại quốc gia đông dân thứ hai thế giới làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Vi rút Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, trong đó tại Ấn Độ, nguồn lây chính được xác định là dơi ăn quả. Vi rút có thể xâm nhập vào cơ thể người thông qua thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm, đặc biệt là trái cây bị dơi cắn hoặc nhựa cây tươi chưa qua chế biến.

Ngoài ra, bệnh cũng có khả năng lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân, làm gia tăng nguy cơ bùng phát trong môi trường bệnh viện và cộng đồng nếu không kiểm soát chặt chẽ.

Thời gian ủ bệnh của vi rút Nipah thường kéo dài từ 4–14 ngày. Người nhiễm có thể khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Sau đó, bệnh có thể diễn tiến nặng với các biểu hiện thần kinh nghiêm trọng như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, lú lẫn, thậm chí co giật do viêm não cấp tính. Đây chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong của bệnh luôn ở mức cao.

Tại Việt Nam, theo thông tin từ Bộ Y tế, đến ngày 26/1/2026, cả nước chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah. Tuy nhiên, trước diễn biến dịch bệnh trên thế giới, Bộ Y tế đã chủ động chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ tại cửa khẩu, cơ sở y tế và trong cộng đồng; đồng thời sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống phát sinh. Việt Nam cũng tiếp tục theo dõi sát tình hình, phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia liên quan nhằm triển khai kịp thời các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp và hiệu quả.

Để chủ động phòng ngừa bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không nên đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Trường hợp trở về từ vùng có dịch, trong vòng 14 ngày nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám và theo dõi; đồng thời hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Người dân cũng được khuyến nghị thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm như ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; tuyệt đối không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, gặm nhấm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến. Bên cạnh đó, cần hạn chế tiếp xúc gần với dơi ăn quả, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật.

Trong môi trường cộng đồng và gia đình, việc hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc hoặc mắc bệnh là đặc biệt quan trọng. Khi chăm sóc người bệnh, cần sử dụng đầy đủ khẩu trang, găng tay và các phương tiện phòng hộ cá nhân; đồng thời rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Bộ Y tế nhấn mạnh, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh, không hoang mang trước các thông tin về dịch bệnh, song phải chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh. Việc nâng cao ý thức phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân và gia đình mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện và lây lan.

Nguy cơ dịch Chikungunya xâm nhập: Bộ Y tế cảnh báo và tăng cường biện pháp phòng chống Giữa lúc dịch sốt xuất huyết đang vào mùa cao điểm, Việt Nam lại đứng trước nguy cơ xâm nhập bệnh Chikungunya, loại virus do ...

Hoàng Vũ