Iraq chuẩn bị bầu tổng thống, tiến trình thành lập chính phủ mới

Quốc hội Iraq ấn định thời điểm bầu tổng thống.

Thông tin này được Chủ tịch Quốc hội Iraq Haibat al-Halbussi công bố ngày 25/1, trong bối cảnh bế tắc chính trị tại quốc gia Trung Đông này vẫn chưa có dấu hiệu sớm được tháo gỡ.

Theo thông lệ chính trị được duy trì nhiều năm tại Iraq, các vị trí lãnh đạo cao nhất của nhà nước được phân chia dựa trên sự cân bằng sắc tộc và tôn giáo. Cụ thể, chức vụ tổng thống thường do một chính trị gia người Kurd đảm nhiệm, thủ tướng thuộc về cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite, lực lượng chiếm đa số trong dân số Iraq, trong khi chủ tịch quốc hội là người Hồi giáo dòng Sunni. Cơ chế này được xem là nền tảng nhằm duy trì ổn định chính trị và hạn chế xung đột sắc tộc – tôn giáo sau nhiều thập kỷ bất ổn.

Sau khi tổng thống mới được bầu, Quốc hội Iraq sẽ có tối đa 15 ngày để thông qua việc chỉ định thủ tướng. Theo thông lệ, ứng cử viên thủ tướng thường được đề cử bởi khối Shiite lớn nhất trong quốc hội. Hiện Liên minh Khung điều phối, tập hợp các phe phái Shiite chủ chốt, đã tuyên bố ủng hộ cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki, 75 tuổi, quay trở lại cương vị người đứng đầu chính phủ. Ông Maliki từng giữ chức Thủ tướng Iraq trong giai đoạn 2006–2014 và là một nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong chính trường nước này.

Tuy nhiên, tiến trình bầu tổng thống, bước khởi đầu của quá trình chuyển giao quyền lực đang vấp phải trở ngại lớn. Các chính đảng người Kurd, lực lượng nắm vai trò then chốt trong việc đề cử tổng thống, đến nay vẫn chưa đạt được sự thống nhất về ứng cử viên chung. Theo quy định, Tổng thống Iraq phải nhận được sự ủng hộ của các khối chính trị khác và cần tối thiểu 2/3 số phiếu tán thành của các nghị sỹ quốc hội. Việc thiếu đồng thuận trong nội bộ người Kurd đang khiến quá trình này trở nên phức tạp và khó đoán.

Giới quan sát cho rằng, ngay cả khi Quốc hội Iraq bầu được tổng thống trong phiên họp tới, việc thành lập chính phủ mới vẫn sẽ là một quá trình kéo dài và đầy thách thức. Sau khi được chỉ định, thủ tướng sẽ có thời hạn một tháng để thành lập nội các và trình danh sách chính phủ lên quốc hội để bỏ phiếu tín nhiệm. Trong bối cảnh các đảng phái còn nhiều bất đồng sâu sắc về quyền lực, ảnh hưởng và định hướng chính sách, nguy cơ bế tắc chính trị tiếp tục kéo dài là điều khó tránh khỏi.

Diễn biến sắp tới tại Quốc hội Iraq được đánh giá sẽ có tác động lớn đến ổn định chính trị và an ninh của quốc gia này, cũng như ảnh hưởng đến cục diện khu vực Trung Đông trong thời gian tới.

Mỹ hoàn tất rút quân tại Iraq, chuyển sang hợp tác an ninh song phương Chính phủ Iraq chính thức thông báo lực lượng liên quân quốc tế do Mỹ đứng đầu đã hoàn tất việc rút quân khỏi các ...

Tuấn Khang