Siết điểm cộng IELTS tạo sự công bằng trong tuyển sinh

Thí sinh Hà Nội dự kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh Ngọc Tú

Hạn chế chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh

TS Nguyễn Mạnh Hùng - chuyên viên Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết quy chế tuyển sinh đại học sắp tới được điều chỉnh theo hướng đảm bảo công bằng hơn cho thí sinh và giảm áp lực cho hệ thống xét tuyển. Theo đó, dự kiến giới hạn điểm cộng với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, tối đa 1-2 điểm nhằm hạn chế chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh.

Ghi nhận trong mùa tuyển sinh đại học năm 2025, nhiều trường đại học áp dụng mức cộng điểm khá cao cho chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Trường Đại học Hà Nội cộng khuyến khích từ 1 đến 4 điểm, tùy theo mức điểm IELTS hoặc chứng chỉ tương đương. Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh cộng từ 1 đến 3 điểm cho thí sinh có IELTS từ 5.5 trở lên. Các trường như Đại học Văn hóa Hà Nội, Thương Mại, Công đoàn cộng 3 điểm.

Đề thi tiếng Anh năm ngoái được đánh giá khó, cả nước chỉ có 144 điểm 10 nhưng khi học sinh có chứng chỉ 6.0-6.5 IELTS thì sẽ được nhiều trường tính 9-10 điểm, rồi lại cộng điểm ưu tiên. Ví dụ như Trường Đại học Thương Mại, thí sinh được 5.0 IELTS sẽ được quy đổi ra điểm 10 và cộng thêm 0,5 điểm thưởng; thí sinh có 7.0 IELTS được quy đổi 10 điểm và có 3 điểm thưởng.

Trong khi đó, Quy chế tuyển sinh đại học năm 2025 của Bộ GD&ĐT quy định tổng điểm cộng khuyến khích không vượt quá 10% tổng điểm xét tuyển (tức tối đa 3 điểm với thang điểm 30). Thực tế cho thấy, một số cơ sở đào tạo đã áp dụng riêng điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ tiệm cận hoặc vượt ngưỡng này, chưa tính đến các hình thức cộng điểm ưu tiên khác như giải học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia. Chính vì sự thiếu thống nhất trong áp dụng quy định, nhất là việc ưu ái rất lớn cho chứng chỉ ngoại ngữ đã làm gia tăng khoảng cách giữa thí sinh ở khu vực có điều kiện thuận lợi tiếp cận, học tập ngoại ngữ với thí sinh ở vùng khó khăn.

Theo PGS.TS Vũ Duy Hải - Trưởng Ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, với chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai thì việc cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ sẽ là động lực khuyến khích thí sinh học ngôn ngữ này tốt hơn.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh điểm cộng với thí sinh có chứng chỉ IELTS để tránh việc "một thành tích được tính hai lần", vì vừa được quy đổi sang điểm môn Tiếng Anh, vừa được cộng điểm thưởng sẽ gây ra sự không công bằng. Cụ thể, khi so sánh với các em học sinh giỏi cấp quốc gia môn toán, dù các em này trước đó có giải cấp tỉnh nhưng chỉ được tính thành tích cao nhất và cộng một lần. Lợi thế lớn khi có chứng chỉ tiếng Anh khiến thí sinh đổ xô thi ôn luyện thi chứng chỉ. Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, chỉ cho chọn một trong hai hình thức.

TS Lê Anh Đức - Trưởng phòng Quản lí Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân đồng tình với chủ trương giảm điểm cộng khuyến khích chứng chỉ ngoại ngữ. Ngoại ngữ đã trở thành một kỹ năng phổ biến, không còn là năng lực cốt lõi để phân loại thí sinh. Việc giảm điểm cộng là cần thiết nhằm đảm bảo công bằng tổng thể trong tuyển sinh. Theo TS Lê Anh Đức, mức cộng tối đa không quá 1,5 điểm là phù hợp.

Làm rõ chi tiết mức điểm cộng

Giai đoạn 2015-2016 được xem là mốc khởi đầu khi Bộ GD&ĐT cho phép thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, trong đó có IELTS được miễn thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Mức điểm tối thiểu để được miễn là IELTS 4.0. Điều này khiến việc học thi IELTS bắt đầu mở rộng ra khỏi khuôn khổ chỉ là một chứng chỉ tiếng Anh phục vụ cho hồ sơ du học.

Trong giai đoạn 2016-2017, một số trường đại học công lập bắt đầu đưa IELTS vào các phương thức xét tuyển. Một số trường xét tuyển thẳng với thí sinh có 5.5; 6.5 IELTS, kèm điều kiện các môn thi tốt nghiệp THPT quốc gia. Đây được xem là hướng đi phù hợp với các chương trình đào tạo nâng cao.

Giai đoạn 2018 - 2020, IELTS được đưa vào đề án tuyển sinh của nhiều trường đại học lớn, đặc biệt ở nhóm trường kinh tế, kỹ thuật, các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh. IELTS không còn đơn thuần là điều kiện nộp hồ sơ mà bắt đầu tác động trực tiếp đến điểm xét tuyển.

Giai đoạn 2021-2024, nhiều trường công bố bảng quy đổi chi tiết IELTS sang điểm xét tuyển. IELTS 5.5 - 6.0 có thể được quy đổi tương đương mức 9 - 9,5 điểm môn tiếng Anh. Việc quy đổi này khiến học sinh đổ xô học và thi IELTS sớm phục vụ cho 2 mục tiêu vừa cho tốt nghiệp THPT, vừa để xét tuyển đại học.

Tuy nhiên, năm 2024, bảng quy đổi giữa các trường có sự khác biệt lớn cả về thang điểm lẫn mức độ tác động đến cơ hội trúng tuyển. Có trường chỉ cần từ 5.5 - 6.0 đã được quy đổi 9 - 10 điểm xét tuyển. Có trường IELTS từ 7.0 trở lên mới tương đương mức điểm tối đa. Có trường chỉ xem IELTS là điều kiện phụ trợ.

Năm 2025, Bộ GD&ĐT đưa ra các giới hạn, nếu quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, trọng số phần điểm này không vượt quá 50%. Đồng thời tổng điểm cộng khuyến khích không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển, tức là điểm cộng cho IELTS không quá 3 điểm trong thang điểm 30.

	Nhiều trường đại học bổ sung chỉ tiêu tuyển sinh
	Đào tạo ngành Luật: Nâng cao chất lượng đào tạo là hướng đi bền vững
	Trường Đại học Khoa học Tự nhiên bỏ 11 tổ hợp trong mùa tuyển sinh năm 2026

An Nhiên