Ông Trump lần đầu sử dụng quyền phủ quyết trong nhiệm kỳ hai

Ồng Trump đã sử dụng đến quyền phủ quyết của mình trong nhiệm kỳ thứ 2 tại Nhà Trắng.

Quyết định này lập tức thu hút sự chú ý lớn, không chỉ bởi dự luật đã được Quốc hội thông qua với sự đồng thuận tuyệt đối, mà còn vì nó diễn ra trong bối cảnh căng thẳng chính trị ngày càng gia tăng giữa Nhà Trắng và chính quyền bang Colorado.

Theo thông báo của Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã phủ quyết Dự luật AVC cùng một dự luật khác liên quan đến dự án tại bang Florida. Trước đó, Dự luật AVC đã được cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ thông qua mà không gặp bất kỳ sự phản đối nào, phản ánh sự ủng hộ hiếm hoi mang tính lưỡng đảng đối với một dự án hạ tầng dân sinh kéo dài nhiều thập kỷ.

Dự án Arkansas Valley được thiết kế nhằm cung cấp nước uống an toàn cho 39 cộng đồng tại khu vực đồng bằng phía đông bang Colorado, nơi nguồn nước ngầm có hàm lượng muối cao và nhiều giếng khoan từng ghi nhận nguy cơ phát tán chất phóng xạ. Trong nhiều năm qua, đây được xem là dự án thiết yếu đối với an ninh nguồn nước và sức khỏe cộng đồng tại khu vực này.

Tuy nhiên, trong thư gửi Quốc hội, Tổng thống Trump khẳng định ông phủ quyết dự luật nhằm ngăn “người đóng thuế Mỹ phải tài trợ cho những chính sách tốn kém và bất hợp lý”. Theo ông, nguyên nhân cốt lõi khiến dự án bị đình trệ suốt hàng chục năm là do không khả thi về mặt kinh tế dưới cơ chế hoàn trả chi phí ban đầu, vốn yêu cầu các địa phương thụ hưởng phải hoàn trả toàn bộ khoản tài trợ liên bang kèm theo lãi suất.

Người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng dù các đạo luật sau đó, trong đó có luật năm 2009 do Tổng thống Barack Obama ký, đã giảm tỷ lệ hoàn trả của địa phương xuống còn 35%, song những thay đổi này vẫn không giải quyết được vấn đề căn bản. Ông lập luận rằng dự luật mới nhất tiếp tục đẩy gánh nặng tài chính sang người nộp thuế liên bang khi kéo dài thời hạn hoàn trả lên tới 75 năm và giảm một nửa lãi suất, trong khi chi phí đã giải ngân cho dự án vượt 249 triệu USD và tổng mức đầu tư ước tính có thể lên tới 1,3 tỷ USD.

Hiện chưa rõ các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Quốc hội có tìm cách tổ chức bỏ phiếu nhằm bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống hay không, trong bối cảnh việc vượt qua phủ quyết đòi hỏi đa số đặc biệt tại cả hai viện.

Đáng chú ý, quyết định phủ quyết dự luật AVC được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Trump và bang Colorado đang căng thẳng. Trước đó, Tổng thống Mỹ từng tuyên bố sẽ đáp trả bang này và Thống đốc Jared Polis, sau khi chính quyền bang từ chối trả tự do cho Tina Peters (một đồng minh của ông Trump) bất chấp lệnh ân xá liên bang được ban hành hồi đầu tháng.

Bà Peters, cựu thư ký một hạt tại Colorado, hiện đang thụ án 9 năm tù vì các cáo buộc cấp bang liên quan đến hành vi can thiệp trái phép vào máy bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. Chính quyền bang khẳng định lệnh ân xá của tổng thống chỉ áp dụng đối với các tội danh liên bang.

Ngoài ra, bối cảnh chính trị tại Colorado còn trở nên phức tạp hơn khi nghị sĩ Cộng hòa Lauren Boebert, người bảo trợ Dự luật AVC gia tăng sức ép yêu cầu chính phủ liên bang công bố hồ sơ liên quan đến tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein. Sau quyết định phủ quyết, bà Boebert đã công khai chỉ trích động thái của Tổng thống Trump, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng hành động này không xuất phát từ động cơ trả đũa chính trị.

Việc Tổng thống Mỹ phủ quyết một dự luật đã được Quốc hội thông qua là điều tương đối hiếm gặp trong đời sống chính trị Mỹ hiện đại. Trong trường hợp này, quyết định của ông Trump không chỉ làm gián đoạn một dự án cung cấp nước uống được kỳ vọng từ lâu, mà còn làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa tính toán tài chính, lợi ích công cộng và yếu tố chính trị trong các quyết sách lớn của Nhà Trắng.

Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump giảm: Kinh tế và chi phí sinh hoạt là mối lo lớn của người Mỹ Mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có dấu hiệu suy giảm nhẹ trong năm 2025, trong bối cảnh những ...

Mỹ mở rộng lệnh cấm nhập cảnh, thêm 5 quốc gia vào danh sách hạn chế Ngày 16/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký thông báo mở rộng danh sách các quốc gia có công dân bị cấm hoặc hạn ...

Tuấn Khang