Kỳ 1: Giáo dục pháp luật cho giới trẻ là hoạt động quan trọng, cần thiết

Tiết mục sân khấu hóa của học sinh Trường THPT Lý Thường Kiệt (Hà Nội). Ảnh N.T

Một trong những điểm mạnh của người trẻ là dám nghĩ, dám làm, có nhiều khát vọng, có khả năng tiếp cận nhanh chóng khoa học công nghệ, tạo ra lực lượng lao động ngày càng hiện đại, chất lượng cao. Nếu được giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, giám sát tốt thì những người trẻ sẽ là tài nguyên, là động lực phát triển kinh tế xã hội, là đội ngũ kế cận quan trọng để phát triển đất nước.

Pháp luật là công cụ hữu hiệu để quản lý, tạo sự ổn định và phát triển xã hội

TS, luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, về bản chất thì pháp luật là các quy tắc xử sự chung do Nhà nước đặt ra hoặc thừa nhận để quản lý xã hội. Nhà nước sử dụng pháp luật như một công cụ hữu hiệu để quản lý, vận hành, tạo ra sự ổn định và phát triển của xã hội.

Khi có hiểu biết pháp luật, có nhận thức pháp luật, biết tuân theo pháp luật, sử dụng pháp luật thì mỗi cá nhân sẽ ung dung, tự do và được bảo vệ bởi pháp luật, góp phần ổn định trật tự, an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế văn hóa xã hội phát triển.

Ngược lại, khi pháp luật không được tuyên truyền phổ biến giáo dục kịp thời, các chủ thể trong các quan hệ xã hội không có hiểu biết pháp luật hoặc nhận thức pháp luật không đúng, không đầy đủ sẽ dẫn đến những mâu thuẫn, xung đột, thậm chí có những hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bởi vậy, hiểu biết pháp luật, nhận thức pháp luật không chỉ là nhu cầu của những người học luật, của những người hành nghề luật mà đó là nhu cầu chung của toàn thể xã hội. Mọi hoạt động của các cá nhân trong đời sống xã hội đều có sự điều chỉnh của pháp luật, phải tuân thủ pháp luật để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền lợi của các chủ thể trong các mối quan hệ dân sự, hành chính, kinh tế, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động,…

“Tuyên truyền PBGDPL là một trong các hoạt động quan trọng và thường xuyên trong lĩnh vực tư pháp, là nhiệm vụ của cơ quan chức năng trong đó có sự tham gia tích cực của các báo cáo viên, các luật sư, luật gia, các cơ quan truyền thông. Tuyên truyền PBGDPL là một hoạt động tất yếu đối với bất kỳ quốc gia nào để nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của công dân” - TS, luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người trẻ

Theo thống kê sơ bộ, trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 13.000 thanh thiếu niên vi phạm pháp luật. Trong đó, tỷ lệ gây án ở tuổi vị thành niên là 5,2% đối với người dưới 14 tuổi, 24,5% đối với người từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi và 70,3% đối với người từ 16 đến dưới 18 tuổi. Các con số cho thấy một thực trạng khá đau lòng là “tội phạm có xu hướng trẻ hóa”, đặc biệt là nhóm tội phạm về ma túy, trật tự xã hội, xâm phạm quyền sở hữu, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm công dân có số vụ, số đối tượng là người chưa thành niên và người trẻ là rất cao.

Do thiếu hiểu biết pháp luật nên người trẻ dễ trở thành nạn nhân của các hành vi bạo hành, xâm hại, bị cô lập, bị bắt cóc online, bị xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự nhân phẩm, tài sản. Ngày nay, tội phạm sử dụng công nghệ cao đang diễn biến rất phức tạp, một trong các nhóm đối tượng quan trọng mà tội phạm mạng hướng đến chính là giới trẻ, trong đó nhiều người có tư tưởng muốn việc nhẹ lương cao; thiếu hiểu biết về pháp luật; thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, dẫn dụ; thiếu kiềm chế cảm xúc,… nên dễ mắc sai lầm, thậm chí vi phạm pháp luật. Nhiều đối tượng xấu không chỉ lừa tiền của người trẻ mà còn biến người trẻ thành công cụ để lừa đảo, cưỡng đoạt tiền của người thân hoặc biến người trẻ trở thành công cụ để phục vụ cho hoạt động lừa đảo xuyên quốc gia.

TS, luật sư Đặng Văn Cường phân tích, người trẻ có những hạn chế, đó là kinh nghiệm sống chưa nhiều, kiến thức hiểu biết về xã hội đang trong quá trình tích lũy. Họ mới bước vào cuộc sống xã hội, bắt đầu tham gia vào ngày càng nhiều các mối quan hệ dân sự, hành chính, kinh tế, giao tiếp xã hội. Bởi vậy, nhu cầu đòi hỏi và hiểu biết pháp luật lại càng quan trọng.

Tuy nhiên, với các bạn trẻ là những người theo học chuyên ngành luật thì có cơ hội thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các quy phạm pháp luật trong các lĩnh vực. Còn đối với những người trẻ không theo học chuyên ngành luật, chỉ được tiếp cận các kiến thức pháp luật cơ bản ở bậc phổ thông hoặc tự tiếp cận tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng một cách thụ động thì vấn đề nhận thức pháp luật, hiểu biết pháp luật, vận dụng áp dụng pháp luật sẽ bị hạn chế.

Trong khi đó, thời gian qua, công tác tuyên truyền PBGDPL không phải lúc nào cũng đạt hiệu quả, đặc biệt là có những khu vực, những địa bàn công tác tuyên truyền kém hiệu quả dẫn đến ý thức pháp luật của công dân giảm sút, hiện tượng người trẻ vi phạm pháp luật trở nên phổ biến…

Do đó, vấn đề tuyên truyền PBGDPL để nâng cao trình độ nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người trẻ là một nhiệm vụ rất quan trọng để tạo ra một nguồn nhân lực có chất lượng, một thế hệ kế cận có ý thức tuân thủ, có hiểu biết pháp luật, đáp ứng tiêu chuẩn công dân toàn cầu, là lực lượng kế cận để xây dựng và bảo vệ đất nước.

(Còn nữa)

	Lan toả kiến thức pháp luật trong Nhân dân
	Lan tỏa kiến thức pháp luật trong giới trẻ
	Gắn phổ biến pháp luật với phát triển kinh tế –xã hội

An Nhiên